Sociaal domein

We zorgen dat inwoners de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben met de afgesproken kwaliteit. Daarnaast voorkomen en bestrijden we fraude of onrechtmatigheid

Doel 2.2.1 Toezicht en handhaving Sociaal Domein | Begroting 2025

In 2025 heeft de gemeente Zwolle zich ingezet voor rechtmatige, kwalitatief goede- en veilige ondersteuning binnen het sociaal domein. Toezicht en handhaving zijn ingezet om inwoners de ondersteuning te bieden die zij nodig hebben, met de afgesproken kwaliteit en om fraude en onrechtmatigheid te voorkomen en te bestrijden.

• Binnen de Participatiewet zijn in 2025 zijn 642 onderzoeken uitgevoerd naar de rechtmatigheid van uitkeringen. In totaal zijn 151 uitkeringen beëindigd (142 door Consulenten Handhaving en 9 door de Sociale Recherche Zwolle) en 217 uitkeringen aangepast. Het totaalbedrag aan terugvorderingen binnen de Participatiewet bedraagt € 935.722. Daarnaast is bij de toegang tot uitkeringen ingezet op vroegtijdige toetsing.  
• Binnen de Wmo is toegezien op de rechtmatigheid en kwaliteit van de geleverde ondersteuning. Signalen over zorgaanbieders en persoonsgebonden budgetten zijn onderzocht. Waar tekortkomingen werden vastgesteld zijn hersteltermijnen geboden en verbeterafspraken gemaakt. In 2025 zijn geen contracten met zorgaanbieders beëindigd. In één geval is een terugvordering ingesteld naar aanleiding van een repressief onderzoek. De inzet van toezicht heeft in meerdere situaties geleid tot bijsturing en verbetering van processen bij aanbieders.
• Binnen de Wmo zijn 41 onderzoeken uitgevoerd naar de rechtmatigheid en kwaliteit van ondersteuning. Daarbij zijn zowel proactieve als repressieve onderzoeken verricht. In verschillende gevallen heeft dit geleid tot herstelmaatregelen, verbeterafspraken of correcties in de uitvoering.
• In 2025 zijn geen onderzoeken binnen de Jeugdwet uitgevoerd. Wel is er namens tien Jeugdregio’s (waaronder IJsselland) een bovenregionaal rechtmatigheidsonderzoek gestart bij een jeugdhulpaanbieder die in meerdere regio’s actief is. De aanleiding hiervoor was een signaal van Follow the Money. IJsselland heeft zich bij dit gezamenlijke onderzoek aangesloten.
• In lijn met de Beleidsvisie Integrale Handhaving 2021 is ingezet op het voorkomen van handhaving. Heldere communicatie over rechten en plichten richting inwoners en zorgaanbieders en toetsing bij de toegang hebben bijgedragen aan het beperken van fouten en misbruik.
• Door samenwerking tussen Consulenten Handhaving, Sociale Recherche en externe partners zoals RIEC en politie zijn signalen sneller opgepakt en is integraal opgetreden bij complexe casuïstiek.

Onderzoeken jeugd (aantal)

1

Onderzoeken Wmo rechtmatigheid (aantal)

41

Onderzoeken Participatiewet (aantal)

568

Beleidsvisie Integrale Handhaving 2021

De activiteiten van doel 2.2.1 hebben per saldo €120.000 minder gekost dan begroot. Dat komt door een negatief resultaat van €207.000 op de lasten en een positief resultaat van €327.000 op de baten. Hieronder worden de grootste afwijkingen op verschillende onderwerpen verklaard:

Kwaliteitstoezicht
Kwaliteitstoezicht Wmo wordt uitgevoerd door de GGD. De taken zijn conform uitgevoerd. Op de lasten wordt een voordeel gerealiseerd van €80.000. We beschouwen dit voordeel als structureel. Het verwachte voordeel over 2026 zetten we in voor het versterken van de capaciteit voor het toezicht op de rechtmatigheid in het kader van de Jeugdwet.

Sociale Recherche
De Sociale Recherche is een gemeenschappelijke regeling. De lasten en baten worden verantwoord in de Zwolse jaarrekening onder dit doel. Voor Zwolle geeft dit geen financieel resultaat. De lasten en de baten zijn beide €319.000 hoger dan geraamd. De lasten voor de inzet van medewerkers van de Sociale Recherche Zwolle zijn €177.000 hoger. Daar staat tegenover dat ook de baten van de regiogemeenten €177.000 hoger zijn ten opzichte van de begroting. De afwijking van €142.000 ontstaat door een administratieve verschuiving tussen lasten en baten bij de afrekening over 2024.