Sociaal domein

Gelijke kansen op ontwikkeling en meedoen in de samenleving

Doel 1.1.3 Gelijke kansen | Begroting 2025

In 2025 hebben we verder gewerkt aan het vergroten van gelijke kansen voor alle inwoners. Dat doen met name voor jeugdigen, minima, laaggeletterden en vluchtelingen. We zorgen ook voor diversiteit en inclusie en inwonersvertegenwoordiging.  
Door het vaststellen van het VVE-beleid is de samenwerking in de keten voorschoolse educatie – onderwijs versterkt, wat leidt tot een betere toeleiding van peuters uit kwetsbare gezinnen naar de peuteropvang en een soepelere overgang naar het primair onderwijs. Financiële toegankelijkheid blijft geborgd: voorzieningen als Op Orde en het Jeugdfonds Sport zijn breed benut. Met de inzet op basisvaardigheden, via het Taalpunt, volwasseneneducatie en het IDO, bereiken we meer inwoners met beperkte taal- en digitale vaardigheden. Op het gebied van diversiteit en inclusie zijn stappen gezet richting een meer gelijkwaardige stad, onder andere door onderzoeken, door uitvoering van de agenda en door vaststelling van het BOSS-beleid, waarin toegankelijkheid als basisvoorwaarde is opgenomen. Medio 2025 heeft de gemeenteraad ingestemd met de komst van een nieuwe locatie voor een AZC voor 400 vluchtelingen in de Tippe. Vanaf eind december wordt in Zwolle crisisnoodopvang geboden aan 32 alleenstaande minderjarige vluchtelingen.

Gelijke ontwikkelkansen

• Op basis van de subsidies bij opgroeien en opvoeden zijn in 2025 een aantal nieuwe activiteiten gestart:  
  • We hebben het aantal scholen dat werkt met THINK op school verder uitgebreid.  
  • We hebben de jeugd-ggz preventieactiviteiten gecontinueerd en hieraan ACT-trainingen (Acceptance and Commitment Therapy) voor jongvolwassenen toegevoegd.  
  • Vanuit de lokale coalitie Kansrijke Start zijn er diverse acties uitgevoerd en activiteiten georganiseerd om de coalitie te verstevigen, zoals de eerste 1000 dagen beurs voor aankomende en jonge ouders, kansrijke middagen voor professionals, de ontwikkeling van een eerste 1000 dagen sociale kaart voor inwoners en professionals en de ontwikkeling van Kansrijke Start zorgpaden voor professionals.  
  • We hebben het aantal Join Us groepen uitgebreid. Join Us is gericht op het tegengaan van eenzaamheid onder jongeren door het vergroten van het netwerk en de sociale vaardigheden.  
• In 2025 hebben we het programma Samen voor een Stevige Basis afgerond.
• Het aangepaste entreebeleid van “Het Vliegende Paard” heeft geleid tot een grotere aanwezigheid van mbo-studenten bij avonden en weekendactiviteiten.
• In 2025 is de stadsdialoog Gelijke Kansen georganiseerd in Perron038.  

Financiële drempels wegnemen

• Het aantal bezoeker van de spreekuren van Op Orde is stabiel gebleven. Inwoners weten deze voorziening goed te vinden wanneer zij financiële vragen of zorgen hebben.
• Via het Jeugdfonds Sport hebben in 2025 meer kinderen en jongeren kunnen deelnemen aan sportactiviteiten dan in voorgaande jaren; in totaal ging het om 959 kinderen en jongeren.  
• In oktober vond de stadsdialoog Zwolle Armoedevrij! plaats rond het thema ‘Is de digitale wereld een vriend of vijand voor mensen in armoede?'.
• In november hebben we opnieuw het Groot Sinterklaasfeest georganiseerd, waarmee wederom veel kinderen bereikt zijn.

Basisvaardigheden
Samen met partners in de stad hebben we in 2025 onder andere ingezet op:

• Bewustwording van laaggeletterdheid, laaggecijferdheid en geringe digitale vaardigheden. De week van lezen en schrijven in september is een voorbeeld hiervan.
• Het versterken van het (taal)aanbod (formeel, non-formeel en informeel). Dit doen we onder andere door de inwoners de mogelijkheid te bieden om extra te oefenen met de spreekvaardigheden.  
• We hebben samen met Stadkamer en Het Werkt Sociaal deelgenomen aan de Gemeentelijke Gezinsaanpak Geletterdheid van Stichting Lezen en Schrijven om meer taalarme gezinnen te ondersteunen.   
• Het Taalpunt en het Informatiepunt Digitale Overheid waren operationeel.    

Diversiteit en inclusie

• We hebben meegewerkt aan het project over Geloof & Liefde. Uit de lhbtiqa+ welzijnsmonitior 2025 blijkt dat de ervaren acceptatie van Zwolse lhbtiqa+ personen is toegenomen bij geloofsgemeenschappen.  
• Er is een Pride geweest. Er is een regenboogoverleg gestart met verschillende partijen uit de lhbtiqa+ gemeenschap waaronder het COC. Hier sluit ook een deel van de demonstranten aan, die geprotesteerd hebben tegen de vorm die de Pride heeft.  

Inwonervertegenwoordiging

• We hebben inwonervertegenwoordiging door middel van klachtenopvang via Zorgbelang, een meldpunt Sociaal Domein en diverse participatieraden gerealiseerd.

Vluchtelingen en asielzoekers

• We hebben in 2025 204 statushouders gehuisvest in Zwolle. Hiervan hebben 37 een woning toegewezen gekregen, maar het huurcontract nog niet ondertekend (peildatum december 2025).
• Begin 2025 zijn aan de Campus Windesheim 12 flexwoningen voor (jongvolwassen) statushouders beschikbaar gekomen.
• In de regionale opvanglocatie aan de Meeuwenlaan bieden we opvang aan 300 vluchtelingen (statushouders en asielzoekers). Daarnaast hebben we opvang aan bijna 700 Oekraïense ontheemden geboden in gemeentelijke opvanglocaties. We ondersteunen de bewoners van deze locaties bij het vinden van passende dagbesteding via de Meedoenbalie en er is juridische ondersteuning voor gezinshereniging geboden.  

Deelname doelgroeppeuters aan VVE (%)

81%

Weerbaarheid jongeren (%)

88%

Moeite met rondkomen van het huishouden (18+) (%)

17%

Gevoel buiten de samenleving te staan (%)

29%

Regie over eigen leven (%)

89%

Inwonersvragen Informatiepunt Digitale Overheid (aantal)

302

Notitie Onderwijskansenbeleid 0-13 jaar, 2021-2026

Uitvoeringsagenda sociale basis jeugd 2024-2026

Strategische Onderwijsagenda 2022-2026

Ontwikkelagenda Passend Onderwijs en Jeugdhulp 2023-2026 (thema 2 Strategische Onderwijsagenda)

Beleidsplan Diversiteit en Inclusie "Omarm het Verschil" 2023-2026

De activiteiten van doel 1.1.3 hebben per saldo €1.172.000 minder gekost dan begroot. Dat komt door een positief resultaat van €3.716.000 op de lasten en een positief resultaat van €1.289.000 op de baten. Daarnaast is er een hogere toevoeging aan de reserve van €2.230.000 en een lagere onttrekking aan de reserve van €1.603.000. Hieronder worden de grootste afwijkingen op de lasten en de baten op de verschillende onderwerpen verklaard.

Basisvaardigheden
Voor de uitvoering van de Wet educatie beroepsonderwijs (WEB) ontvangt de arbeidsregio Zwolle geld van het Rijk via de Specifieke Uitkering Educatie (SPUK Educatie). Daarnaast ontvangen we de Decentralisatie Uitkering Laaggeletterdheid (DU).
Het grootste deel van de middelen uit de SPUK Educatie wordt doorgezet naar de andere gemeenten in de arbeidsregio Zwolle. Een deel blijft achter om lokaal ingezet te worden. We hebben in 2025 niet alle middelen ingezet. Dit zorgt voor een positief resultaat van €116.000 op de lasten. Op de baten geeft dit een negatief resultaat van €116.000 omdat er ook minder bijdrage van het Rijk wordt ontvangen op basis van de lagere uitgaven. De middelen schuiven door naar volgend jaar.
Het restant van de DU Laaggeletterdheid uit voorgaande jaren hebben we in 2025 voor het grootste deel ingezet. Voor 2025 hebben we ook nieuwe middelen ontvangen van het Rijk. Deze middelen zijn nog niet volledig besteed in 2025. In totaal ontstaat er een voordeel op de lasten van €181.000. Het resterende budget schuiven we door naar 2026. Bij de Berap 2025-2 hebben we aangegeven hoe we deze middelen inzetten.  

Preventief jeugdbeleid
In 2025 is de helft van de kosten voor "THINK op school" binnen het Voortgezet Onderwijs meegenomen in het Nationaal Plan Onderwijs (NPO). Dit zorgt voor een positief resultaat op de lasten van € 171.000.

Diversiteit & Inclusie
De aangenomen motie ‘vrouwenrechten zijn ook mensenrechten’ roept op om middelen in te zetten voor de uitvoering van de motie ‘de straat is van ons’. We hebben hiervoor het resterende budget voor mensenrechten van €27.000 gereserveerd.  
Voor de uitvoering van de agenda voor diversiteit en inclusie en voor het project Verbinding Samenleving, wat niet onder de uitvoeringsagenda valt, zijn de lasten €147.000 lager. Het resterende budget schuiven we door naar 2026. De inzet van de middelen nemen we mee in de Berap 2026-1.  

Onderwijskansenbeleid
Voor de uitvoering van het onderwijskansenbeleid zetten we gemeentelijke middelen in. Daarnaast ontvangen we rijkmiddelen via de Specifieke Uitkering voor het Onderwijsachterstandenbeleid (SPUK AOB).

• Het resterende budget SPUK AOB van de afgelopen jaren is in 2025 ingezet. Het doorgeschoven budget was per abuis niet verwerkt in de begroting. De niet-begrote uitgaven zorgen voor een negatief resultaat van €647.000 op de lasten. Tegelijkertijd zorgen de niet-begrote inkomsten van het Rijk voor een positief resultaat op baten van €647.000.
• Daarnaast ontstaat een afwijking door een lagere definitieve vaststelling van de verstrekte subsidies in 2023 en 2024. Dit zorgt voor een positief resultaat van €537.000 op de lasten. Een deel van deze subsidies was opgenomen onder de SPUK AOB. Deze lagere uitgaven voor de SPUK AOB zijn met terugwerkende kracht verrekend met de rijksmiddelen. Dit zorgt voor een negatief resultaat van €218.000 op de baten.

• Doordat we meer kosten konden onderbrengen bij de SPUK AOB ontstaat er een eenmalig voordeel op de gemeentelijke middelen. Dit zorgt in 2025 voor een positief resultaat van €262.000 op de lasten. Daarnaast konden kosten worden ondergebracht bij de lokale middelen van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). Dit zorgt daarmee voor een positief resultaat van €143.000 op de lasten.

Onderwijshuisvesting
Voor onderwijshuisvesting hebben we een negatief resultaat van €510.000 op de lasten.
De advieskosten zijn €200.000 hoger doordat we advies hebben ingewonnen voor onder andere de brede verkenningen, De Springplank en ruimtebehoefte voor speciaal onderwijs. Ook is de  interne inzet €375.000 hoger dan begroot. Daarnaast hebben we 4 locaties die in 2025 leegstaan waardoor de kosten €185.000 hoger zijn dan begroot. In 2025 wordt op de verzekeringspremie een positief resultaat gerealiseerd van €250.000. De premies schommelen continue waardoor het nog onduidelijk is of dit voordeel ook doorwerkt naar 2026.

Bestaanszekerheid
Het budget bestaanszekerheid is bedoeld voor het uitvoeren van het project Vereenvoudigen en toegankelijk maken inkomensregeling. Daarnaast voeren we met deze middelen ook activiteiten uit ten behoeve van de uitvoeringsagenda financiële bestaanszekerheid. Zowel dit project als de uitvoeringsagenda bevatten activiteiten die over meerdere jaren uitgevoerd worden. Vandaar dat dit budget in 2025 nog niet volledig is aangewend. Dit zorgt voor een positief resultaat van €975.000 op de lasten. We houden deze middelen beschikbaar voor de inzet in 2026.

Koers Sociaal Domein
In 2024 is de Koers Sociaal Domein vastgesteld. Daarin was geconstateerd dat de koers een transformatie vergt in de manier van werken en samenwerken van gemeente en partners. Hiervoor is bij de begroting 2025 een budget aangevraagd voor de periode 2025 tot en met 2027. Dit budget is bedoeld voor onder andere innovatie, leren/ontwikkelen, technologie, en het doorontwikkelen van monitoring en datagedreven werken. Het budget van 2025 is nog niet volledig besteed omdat de ontwikkeling van initiatieven meer tijd kost. Hierdoor ontstaat een voordeel op de lasten van €685.000. We voegen het resterende budget toe aan de middelen voor 2026 en eventueel 2027.

Opvang Oekraïne

• Lagere inzet voor de opvang van Oekraïners zorgt voor een positief resultaat op de lasten van €1.191.000. Er is in 2025 minder inzet van personeel geweest. In de loop van 2025 zijn de taken van de programma organisatie overgedragen aan de lijn. Deze is in 2025 begonnen, maar heeft niet gelijk de volledige bezetting gehad. Hiervan schuiven we €397.000 door naar volgende jaren. Daarnaast schuiven we het restant op het ontwikkelbudget van de afdeling Vluchtelingen van €358.000 door naar 2026.   
• De bezetting in de opvanglocaties was in 2025 hoger dan begroot. Dit resulteert in een hogere vergoeding vanuit het Rijk. Dit zorgt voor een positief resultaat op de baten van €490.000.

Doorstroomlocatie Rijnlaan

• Voor de doorstroomlocatie Rijnlaan realiseren we een positief resultaat op de lasten van €181.000. De kosten waren lager dan begroot doordat we BTW op huurlasten toch mogen terugvragen en de bezetting lager is geweest. Door de lagere bezetting hebben we minder in rekening kunnen brengen bij de bewoners en is er minder vergoeding ontvangen vanuit het Rijk. Dit zorgt voor een negatief resultaat op de baten van €395.000.
• Van het Rijk hebben we een vergoeding ontvangen voor de transitiekosten uit 2024. Dit zorgt voor een positief resultaat op de baten van €825.000. Deze vergoeding is gereserveerd voor toekomstige kosten aan het pand.  

Regionale aanpak LHBTI

Nationaal Programma Onderwijs

Oekraine Opvang

Opvang TUVO

Opvang Meeuwenlaan

Diversiteit & Inclusie

Oekraine leefgeld

Onderwijshuisvesting

Veiligheidseisen/vervanging beveiligingsvoorzieningen

Onvoorziene aanpassingen en voorzieningen

TrioMundo voorbereiding aanpassing schoolgebouw

vernieuwing basisschool Het Mozaiek

bouw 3e PC school SH BBO

bouw Boxem(Catent) BBO

Facet aanpassingen schoolgebouw

uitbr.huisvesting Capellen sch.gem.schap OVO

Het Atelier nieuwbouw

Emmaschool voorbereiding vervangende nieuwbouw

Geert Grote school voorbereiding vervangende nieuwbouw

Capaciteitsuitbreiding basisschool Het Festival

Eliëzer en Obadjaschool voorbereiding vervangende nieuwbouw

Meander College vervangende nieuwbouw

SUVIS ventilatie schoolgebouwen

Elbertsschool tijdelijke huisvesting leerlingen ROL

Overige kleinere investeringen onderwijs

Programma Onderwijshuisvesting 2026

Onderwijshuisvesting
De volgende kredieten zijn in 2025 afgerond en afgesloten:

• Vernieuwing basisschool Het Mozaiek
• Bouw 3e PC school SH BBO
• Bouw Boxem(Catent) BBO

Daarnaast zijn de kredieten TrioMundo, Emmaschool, Geert Grote school, Basisschool Het Festival, Eliëzer en Obadjaschool in 2025 volledig aangewend. Deze zullen ook worden afgesloten. De overige restantkredieten zullen vanaf 2026 ondergebracht worden onder doel 5.3.2.

Oekraine Leefgeld
Het krediet voor de leefgelden komt te vervallen. De bestedingen tot en met 2024 waren gelijk aan de ontvangen inkomsten vanuit het Rijk. Met het ontstaan van de afdeling vluchtelingen worden de werkzaamheden vanaf 2025 in de baten en lasten verantwoord. Het krediet is daarom in 2025 afgesloten.