Sociaal domein

Het langdurig en/of intensief ondersteunen van inwoners om weer zelfredzaam te worden

Doel 1.2.3 Langdurige en/of intensieve ondersteuning | Begroting 2025

Ook in 2025 konden onze inwoners terecht bij het Sociaal wijkteam met hulpvragen. Soms volstaat dan een advies, bijvoorbeeld met een verwijzing naar een passende algemene voorziening in de buurt. Als meer deskundigheid, intensieve of specialistische hulp nodig is, wordt die ingeschakeld. Bijvoorbeeld via aanbieders van specialistische jeugdhulp op maatschappelijke ondersteuning.
Samen met het Sociaal wijkteam en de aanbieders van maatwerkvoorzieningen, zoeken we daarbij de verbinding met organisaties en initiatieven in de sociale basis. Steeds vaker lukt het om dan ook in te zetten op het herstellen van bestaanszekerheid, vergroten van kansengelijkheid en het makkelijker maken van gezond leven.  

In 2025 hebben we ‘Samenspel in de Wijk’ geïmplementeerd in alle wijken van Zwolle en verbreed naar alle domeinen (Jeugd, Wmo, participatie). Een verdiepend klantreis-onderzoek toont positieve ervaringen van inwoners: warm contact, hulp dichtbij, goede samenwerking en meer regie. Voor meer hierover, zie bij doel 1.2.1 (Vraagverheldering en verwijzing passende ondersteuning).

Ondersteuning voor jeugdigen en gezinnen

• Na dalende aantallen sinds 2022, steeg in 2025 het totale aantal jeugdigen van ongeveer 3150 in 2024 naar 3270 in 2025. De stijging betreft ambulante jeugdhulp. Het aantal jeugdigen in verblijf daalde wederom (van 505 naar 478), mede doordat we sturen op steeds minder uithuisplaatsingen.  
• In lijn met de landelijke Hervormingsagenda Jeugd werken we regionaal samen om jeugdhulp met verblijf terug te dringen. En voor wie verblijf wel noodzakelijk is, ontwikkelen we kleinschalige en gezinsgerichte woonvorming. Daarmee beperken we het aantal doorplaatsingen en de schadelijke effecten van verblijf. Regionale spreiding is daarbij een speerpunt, zodat jeugdigen zoveel mogelijk in de eigen gemeente worden opgevangen.
• Samen met de pleegzorgaanbieders hebben we twee informatiebijeenkomsten verzorgd om pleegouders te werven. Ook hebben we een bijeenkomst georganiseerd om pleegouders te waarderen en in het zonnetje te zetten. Na een pilotfase met 'Pleegzorg dichtbij', een andere manier van werven, gaan we door met deze werkwijze.
• Het Regionaal Serviceteam Jeugd (RSJ) is een kleine organisatie met een zeer grote regionale taak: inkoop, monitoring en contractmanagement inzake ruim 100 jeugdhulpaanbieders voor 11 gemeenten. Om te borgen dat het RSJ ook in de toekomst de taken goed kan blijven uitvoeren, zijn in 2025 de voorbereidingen getroffen om het RSJ samen te voegen met de GGD IJsselland. Per 1 januari 2026 was deze fusie een feit en zijn alle taken én de medewerkers ondergebracht bij de GGD.
• In 2025 is samen met het RSJ gewerkt aan een actualisatie van de Regiovisie Jeugdhulp. Na verwerking van het advies van de Participatieraad Zwolle, zal in het voorjaar van 2026 de Regiovisie Jeugdhulp ter vaststelling worden voorgelegd aan de gemeenteraad.

Maatschappelijke ondersteuning en participatie

• Inwoners die ondersteuning nodig hebben, ontvangen dit vanuit de eigen inzet van het Sociaal wijkteam, of integrale thuisondersteuning. Het betreft een maatwerkvoorziening voor de inwoner.
• We bieden Geclusterd Wonen Beschermd thuis (GWBT). Deze woonvorm voorkomt de inzet van zwaardere zorg (Beschermd Wonen) maar zorg er ook voor dat inwoners sneller kunnen door- en uitstromen vanuit Beschermd Wonen en jeugdhulp. Het afgelopen jaar zijn er nieuwe plekken gerealiseerd waardoor we nu ruim 80 plekken hebben voor onze inwoners.  
• Inwoners die ondersteuning nodig hadden kregen in 2025 een passend hulpmiddel. Daarbij zet Zwolle in op het efficiënt inzetten van hulpmiddelen. Inwoners kunnen bijvoorbeeld gebruik maken van deelhulpmiddelen. Daardoor staan hulpmiddelen minder stil.
• Inwoners zonder arbeidsvermogen, die onvoldoende mogelijkheden hebben om op eigen wijze te participeren in de Zwolse samenleving bezoeken meerdere dagdelen per week de dagbesteding. Het sociaal wijkteam gaat samen met de inwoner na wat passend is.
• In het kader van het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (Gala) hebben wij in 2025 samen met regiogemeenten en Zilveren Kruis binnen het samenwerkingsverband Samen Gezond IJssel-Vecht (SGIJV) gewerkt aan het verbeteren van de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg, het verbeteren van preventie, mentaal welbevinden en gezond oud worden.  

Samen hebben we verschillende projecten uitgevoerd, zoals het trainen van medewerkers in positieve gezondheid, het inrichten van een dementievriendelijke regio en een gezond leven punt in Isala. Daarnaast is binnen SGIJV het transformatieplan Mentale Gezondheidsnetwerken opgesteld en ingediend.  
Het transformatieplan richt zich op de mentaal kwetsbare inwoner met als doel de zorg passender, toegankelijker en betaalbaarder te maken: minder verwijzingen naar de GGZ en kortere wachtlijsten voor de inwoners die zorg binnen de GGZ nodig hebben. Door het organiseren van “het verkennend gesprek”, en andere interventies zoals een consultatiefunctie en de ontwikkeling van laagdrempelige steunpunten, stimuleren we de beweging van ziekte naar gezond gedrag en daarmee van zorg naar sociaal domein en het voorveld. Dit transformatieplan is goedgekeurd en wordt uitgevoerd in 2026.

Vervoer

• We hebben in het leerlingenvervoer ingezet op meer zelfstandigheid. Een eerste lichting leerlingen gaat inmiddels zelfstandig met het openbaarvervoer en/of de fiets naar school. Taxibusjes blijven beschikbaar voor leerlingen waarvoor zelfstandig reizen (nog) niet passend is.
• Het nieuwe vervoerscontract gaat in op 1 augustus 2026. Het aanbesteden van nieuwe vervoerders vond grotendeels plaats in 2025.

Langer zelfstandig thuis

• Senior inwoners van de wijken Holtenbroek en Aa-landen namen deel aan een beweegprogramma Fit ouder worden (pilot). Ze trainden onder de deskundige begeleiding van fysiotherapeuten. Deelnemers zijn positief: er is minder angst om te bewegen, ze ervaren veel plezier in de groep en hebben leuk onderling contact.

Zorg en veiligheid

• In 2025 hebben we regionaal twee bestuurlijke netwerkdagen zorg en veiligheid georganiseerd. Eveneens twee keer per jaar komen professionals die werken aan de Aanpak voorkomen escalatie (AVE) bijeen om kennis en ervaringen uit te wisselen en samen op te trekken. Gemeente Zwolle draagt aan beide netwerken bestuurlijk en ambtelijk actief bij.
• In 2025 voerden we een pilot uit met Triage op straat, in Zwolle bekend als ‘samenwerking politie en zorg’. De gekozen werkwijze bleek helaas niet haalbaar om structureel in te zetten. Momenteel wordt een werkwijze ontwikkeld die wel structureel voort te zetten is.  
• In 2025 is in de regio IJssel-Vecht veel informatie gedeeld over wat onvoorwaardelijk wonen is en wat maakt dat het in onze regio nodig is. Binnen de regio wordt onderzocht of en waar onvoorwaardelijk wonen een plek kan krijgen.
• In februari 2025 heeft het college de Zwolse agenda Zorg en veiligheid 2025-2026 vastgesteld. De inzet spitst zich toe op de thema’s Netwerksamenwerking en AVE, Regionale agenda Zorg en veiligheid, Wonen en Lobby. In 2025 is ook de uitvoering hiervan opgepakt.  
• De AVE is verder ingevoerd in de gemeente. Met netwerkpartners wordt gewerkt aan spelregels voor netwerksamenwerking, gebaseerd op hoe wordt samengewerkt binnen Samenspel in de wijk. Via G40 verband wordt een lobby gevoerd om knelpunten die landelijk kunnen worden aangepakt op de agenda van het Rijk te krijgen.
• Het project Grip op zorg is in 2025 afgerond met als resultaten: 1. een regionale bestuurlijke intentieverklaring om gezamenlijk zorgoverlast en zorgfraude te voorkomen en aan te pakken en 2. een toolbox die vanaf 2026 beschikbaar is.  

Verslavingszorg

• Voor ongeveer 50 langdurig verslaafde inwoners is een dagcentrum en een alcohol- en drugsgebruikersruimte ingericht.  
• Met circa 25 cliënten met complexe problematiek is een intensief hersteltraject doorlopen (casusregie).   
• Een medewerker van Tactus werkt mee in team VIA van de GGD in het kader van bemoeizorg.   
• Tactus heeft preventieactiviteiten uitgevoerd, onder andere voorlichting op scholen, adviesgesprekken met scholen/horeca/CJG/sportverenigingen, campagnes zoals ik NIX18/ikPas/Stoptober en oudervoorlichting.

Bemoeizorg

• We bieden bemoeizorg voor de regio Zwolle. Daarvoor hebben we afspraken gemaakt met GGD IJsselland. Die afspraken staan in de Dienstverleningsovereenkomst openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ). GGD IJsselland zorgt voor de kwaliteit en continuïteit van activiteiten gericht op bemoeizorg. Dat doet GGD IJsselland samen met en in aansluiting op het aanbod van onder andere het Sociaal wijkteam.
• Wij voeren de Wet verplichte GGZ uit. Dit betekent dat er een meldpunt is voor zorgelijke situaties, verkennend onderzoek wordt gedaan en er een crisismaategel kan worden opgelegd.   
• We hebben een sluitende aanpak voor verwarde personen. We verbeteren de triagevoorziening, deskundigheidsbevordering en vroegtijdige signalering en preventie. We zorgen ervoor dat alle personen die verward gedrag vertonen vroegtijdig in beeld komen en een persoonlijke aanpak krijgen. GGD IJsselland voert de regie.

Reclassering

• We hebben twee nazorg-coördinatoren aangesteld bij het Sociaal wijkteam. Zij onderhouden nauw contact met penitentiaire inrichtingen en voeren regie op de terugkeer van ex-gedetineerden in de samenleving. We praten met iedere Zwolse gedetineerde over de mogelijkheden voor nazorg binnen de gemeente Zwolle. Een sluitende en effectieve nazorgaanpak ondersteunt ex-gedetineerden bij hun herintrede in de samenleving en draagt bij aan het verminderen van recidive. In 2025 hebben 25 ex-gedetineerden een nazorg – traject doorlopen.   

Uithuisplaatsingen (aantal)

151

Eigen inzet SWT (jeugd) (aantal)

544

Ambulante jeugdhulp (aantal)

3221

Verordening maatschappelijke ondersteuning Zwolle 2024

Verordening jeugdhulp gemeente Zwolle 2025

Regionale visie jeugdhulp IJsselland 2021-2025

Ontwikkelagenda passend onderwijs en jeugdhulp 2023-2026

Koers Sociaal domein 2024 - 2030

De activiteiten van doel 1.2.3 hebben per saldo €262.000 minder gekost dan begroot. Dat komt door een positief resultaat van €843.000 op de lasten en een positief resultaat van €270.000 op de baten. Daarnaast is er een hogere toevoeging aan de reserve van €86.000 en een lagere onttrekking aan de reserve van €765.000. Hieronder worden de grootste afwijkingen op verschillende onderwerpen verklaard:

Leerlingenvervoer
De lasten voor leerlingenveroer zijn €392.000 lager dan begroot, en de baten €21.000 hoger. In de begroting was rekening gehouden met een groei van het aantal leerlingen dat gebruik maakt van leerlingenvervoer. Deze groei heeft zich in 2025 nog niet voorgedaan, de aantallen zitten op een vergelijkbaar niveau als het jaar ervoor.

Wmo
De lasten voor Wmo zijn €1.199.000 lager en de baten zijn €110.000 hoger. Dit resultaat ontstaat onder andere door de volgende voordelen:

• Maatwerkvoorzieningen Wmo, waaronder integrale thuisondersteuning, zijn een open einderegeling. In een open einderegeling verschillen de benodigde budgetten per jaar. De vorm van thuisondersteuning is veelal Zorg in natura (Zin). Op verzoek van een inwoner kan dit een Persoonsgebonden budget (Pgb) zijn. We zien in 2025 een lagere besteding op Pgb van €228.000. Het gecontracteerde ondersteuningsaanbod met Zin biedt goede mogelijkheden aan inwoners.
• Voor Wmo vervoer-hulpmiddelen is een nieuw contract afgesloten. Daarnaast is eind 2025 een wachttijd ontstaan voor inwoners met een aanvraag, als gevolg van toegenomen drukte en een reorganisatie binnen het SWT. Dit geeft een voordeel van €546.000
• De lasten voor de Wmo vervoersvoorzieningen waren €346.000 lager dan begroot. Er zijn geen veranderingen in het beleid of het contract die deze resultaten verklaren. Binnen het doelgroepenvervoer was de hoeveelheid reizigers in 2025 enkele procenten lager dan verwacht. Daarnaast maakten deze reizigers kortere en daarmee goedkopere ritten. Bovendien betaalden reizigers een iets hogere eigen bijdrage dan verwacht omdat de eigen bijdrage met een iets hoger percentage werd geïndexeerd.  

Maatwerkbudget SWT
Binnen het SWT is een maatwerkbudget beschikbaar om inwoners snel bij te kunnen staan. Dit budget laat een overschrijding zien van €224.000. Bij de evaluatie in 2026 zal de regeling opnieuw worden bekeken.  

Beschermd Thuis
Bij de Berap 2025-1 is een incidenteel budget van €1.800.000 beschikbaar gesteld vanuit de reserve Beschemd Wonen. De middelen zijn bedoeld om de beweging van "Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis" vorm te geven. Van dit bedrag resteert eind 2025 €675.00 doordat de lasten €535.000 lager waren en de baten €140.000 hoger. Dit budget blijft gereserveerd voor de inzet in 2026.

Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ)
De OGGZ is onderdeel van de GGD maar wordt gefinancierd vanuit de Rijksmiddelen Maatschappelijke Opvang (DUMO). Met de GGD zijn afspraken omtrent de uitvoering hiervan vastgelegd in een dienstverleningsovereenkomst (DVO). In het Bestuurlijk Overleg BW/MO is afgesproken om incidenteel extra capaciteit GGD te dekken uit de DUMO. Omdat het budget DUMO op andere doelen in ondergebracht, zijn de lasten op dit doel €206.000 hoger dan begroot. Op anderde doelen ontstaat een voordeel.

Ambulante jeugdhulp
De lasten voor ambulante jeugdhulp zijn €846.000 hoger dan geraamd. Vanwege de nauwe relatie tussen de jeugdhulp op doel 1.2.3 en doel 1.31 wordt de afwijking op het totaal toegelicht. Op het totaalbudget voor jeugdhulp van €61.500.000 is een nadeel van €530.000 gerealiseerd. Op doel 1.2.3 een nadeel van €846.000 en op doel 1.3.1 een voordeel van €316.000.

Bij de Berap 2025-1 was al een incidenteel nadeel van €1.500.000 gemeld. In de jaarrekening is dit een nadelig resultaat van €2.030.000 geworden. Een overschrijding van €530.000 ten opzichte van de bijgestelde begroting 2025. Dit aanvullende nadeel wordt veroorzaakt door een correctie van een rekenfout in de tarieven door het Regionaal Serviceteam Jeugd, hogere uitgaven voor kleinschalig- en gezinsgericht verblijf en hogere kosten afhandeling voorgaande jaren.