Paragrafen

De afgelopen jaren worden we door de klimaatverandering steeds vaker geconfronteerd met boomziektes, stormschade en dierplagen.

Groenbeheer
* Bomen hebben het steeds zwaarder in de stedelijke omgeving
Het bestand van de straatbomen "vergrijst". Het boombestand wordt zoveel mogelijk planmatig vervangen op basis van het Meerjarenopgavenplan (MJOP). Ook verdroging is een risico. Door de verminderde conditie zijn (stads)bomen gevoeliger voor ziekten en plagen. Zoals iepziekte, kastanjebloedingsrziekte en essentaksterfte.
De veiligheid en conditie van de bomen wordt nauwgezet gevolgd. Zodra de veiligheid niet meer te garanderen is of als de bomen niet meer vitaal zijn, dan is vervanging echt noodzakelijk. Steeds meer boomsoorten zijn kwetsbaar voor ziekten en het veranderende klimaat. Om de conditie van bomen te vergroten zetten we in op goede groeiplaatsen bij zowel nieuwe als bestaande bomen.

* Het aantal plaagdieren in het groen neemt toe
De hoeveelheid verschillende plaagdieren en de intensiteit ervan neemt toe. Dit komt enerzijds door het veranderende klimaat (denk aan plaagmieren, Aziatische hoornaar of de tijgermug) en anderzijds door een verbod op bepaalde bestrijdingsmiddelen (denk hierbij aan een toename van ratten). Voor bestrijding van de eikenprocessierups is direct optreden noodzakelijk vanwege de gezondheidsrisico’s voor onze inwoners. Dit zien we nu ook bij de plaagmieren, deze geven dusdanig overlast dat inzet hierop noodzakelijk is.
Risico: Middel tot hoog.
Maatregelen zijn onder andere gericht op beheersing van de plaagdieren en het verhogen van biodiversiteit om zo meer natuurlijke bestrijding te stimuleren. Er is een goede monitoring op de eikenprocessierups waardoor we niet verrast kunnen worden. Bij bladluis wordt alleen bij extreme hinder extra maatregelen genomen. We voeren ten aanzien van de plaagmieren pilots uit om te ontdekken wat de beheer- en onderhoudskosten van de toekomst zijn.

* Extreem weer en langer groeiseizoen
Stormschade wordt veelal veroorzaakt aan bomen, die omwaaien of bij takbreuk onherstelbaar beschadigd raken. Bomen moeten dan vroegtijdig vervangen worden. De laatste jaren vinden er meer stormen plaats, ook juist in de periode dat de bomen nog bladdragend zijn waardoor de windbelasting op de boom hoger is.  Ook het groeiseizoen is langer als gevolg van warmere winters. Waar de groei van onkruid eerder stopte in de wintermaanden, is de trend dat onkruid vaker gewoon doorgroeit. Dit heeft tot gevolg dat steeds meer plantvakken beschadigd raken door onkruid en eerder in verval kunnen raken.
Risico: Middel tot hoog. Het weer is niet te voorspellen maar is de afgelopen decennia merkbaar grilliger geworden.
Door goed boombeheer beperken we de kans op windworp en takbreuk bij bomen en de schade die dit met zich meebrengt. Voor wat betreft het onkruid loopt het schoffelseizoen langer door en zetten we in op de juiste sortimentkeuzes in de beplantingsvakken.

*Japanse duizendknoop
Japanse duizendknoop (JDK) is een schadelijke, invasieve exoot die civieltechnische constructies en vooral biodiversiteit door overwoekeren van gewenste vegetaties ondermijnt. Ook de reuzenberenklauw en ambrosia komt voor in Zwolle en wordt bestreden.
Risico: Middel tot hoog. Op het eigen grondgebied van de gemeente Zwolle is de Japanse duizendknoop onder controle. Bij particulieren en andere terreinbeheerders is dit vaak niet het geval. Verspreiding vanuit bevuilde gebieden is daarom een risico.
Om de schade te voorkomen, wordt er gemonitord en wordt deze plant op risicovolle plekken bestreden.

Fiscalisering Woon- werkverkeer
Vanwege de coronamaatregelen werkte iedereen, zolang deze maatregelen golden, zoveel mogelijk thuis. Het reispatroon van de medewerkers veranderde daardoor sterk. Normaliter heeft dit gevolgen voor de reiskostenvergoeding. Wanneer er minder daadwerkelijke reisdagen zijn, is er minder te fiscaliseren. De bijzondere corona-omstandigheden waren echter voor de Rijksoverheid aanleiding om de regeling voor 2020 en 2021 tijdelijk te versoepelen. De Belastingdienst heeft gaande 2020 de voorwaarden aangescherpt. Daarbij is voor de gemeente het risico ontstaan van een naheffing in geval medewerkers tussen 13 maart en 10 november 2020 alle fiscaliseringshandelingen hebben verricht. In het geval hier eindheffing over betaald moet worden heeft gemeente Zwolle dit risico gekwantificeerd op € 281.000  (risico laag).
De gemeente Zwolle (en VNG en externe fiscaal deskundigen) is het oneens met het standpunt van de Belastingdienst en neemt stappen om dit risico te elimineren, met een eventuele rechtsgang .Dit risico beperkt zich tot het jaar 2020.

Bedrijfsvoering
Binnen het programma Bedrijfsvoering spelen diverse risico's. Het gaat onder andere om de onderstaande risico's.

De transitie naar een moderne werkplek (Windows 11) en verdergaande cloudadoptie hebben de robuustheid van de ICT basis vergroot. Het residuele risico verschuift echter naar identiteit en toegangsbeheer, configuratiefouten in cloudomgevingen en afhankelijkheid van leveranciers (inclusief gezamenlijke voorzieningen via SSC ONS). Deze afhankelijkheden kunnen bij verstoringen of incidenten doorwerken in de bedrijfscontinuïteit.

De beheersing van de loonsom, in relatie tot de werkdruk, blijft een continu aandachtspunt. Overschrijdingen kunnen optreden.
In toenemende mate wordt het steeds moeilijker om goed gekwalificeerd personeel aan te trekken om bij de gemeente Zwolle te werken. In specifieke functies is al sprake van krapte en deze krapte zal naar verwachting toenemen. We voeren hiertoe actief beleid.

Met betrekking tot de verwerking en beheer van persoonsgegevens bestaat het risico dat er (menselijke) fouten gemaakt worden en/of dat er structurele tekortkomingen bestaan. Dit kan tot boetes leiden. Aanvullend kan er, wanneer datalekken of onrechtmatige verwerkingen geconstateerd worden, sprake zijn van (niet-verzekerde) schade, herstelkosten en/of aan betrokkenen te vergoeden schade. Het beheer en de  verwerking van persoonsgegevens is een blijvend punt van aandacht voor Zwolle
Het dreigingsbeeld op het gebied van informatieveiligheid is hoog. Niet tijdig voldoen aan aangescherpte wettelijke eisen (o.a. implementatie Cyberbeveiligingswet/NIS2) vergroot het risico op incidenten, toegenomen herstelkosten, bestuurlijke boetes en reputatieschade. Naast technische dreigingen spelen ketenrisico’s (leveranciers en partners) en menselijk handelen (bewustzijn en naleving) een grote rol. Risico's zijn breed en omvatten bijvoorbeeld een terugval in de bedrijfscontinuïteit, financiële schadeclaims en het kwijtraken van belangrijke gegevens.

Door de snelle groei van de organisatie, passen de contracten niet altijd meer, wat kan leiden tot onrechtmatigheid.

De wereld om ons heen verandert en dat vraagt steeds meer aandacht naar het voorkomen van ongenode gasten in onze panden. We zijn alerter op toegang van personen, maar ook op onze toegangssystemen.

Binnen de context van het programma worden beheersmaatregelen getroffen om de financiële impact van de risico's zo veel mogelijk te kunnen absorberen.