Paragrafen

De gemeente heeft de zorgplicht (wettelijke taak) om te voorzien in voldoende huisvestingscapaciteit voor de scholen van het primair - en voortgezet onderwijs. Hieronder vallen ook de gymzalen voor het bewegingsonderwijs. De schoolbesturen zijn daarnaast verantwoordelijk voor het onderhoud en de exploitatie van het schoolgebouw. Gezamenlijk zijn de gemeente en de schoolbesturen verantwoordelijk voor de kwaliteit van de huisvesting.

In december 2025 heeft de raad het Integraal Huisvestingsplan vastgesteld. Dit plan brengt de vernieuwingsopgave voor de periode 2030-2041 in kaart. Er moeten 56 schoolgebouwen en 44 gymzalen vervangen dan wel gerenoveerd worden. Hiermee is een investeringsbedrag gemoeid van € 571 miljoen (prijspeil 2025). De kapitaallasten hiervan lopen cumulatief op tot € 23 miljoen in 2041. Het college heeft recent een eerste aanzet opgesteld voor een financiële strategie om de vernieuwingsopgave te betalen. De raad is hierover in een raadsbrief geïnformeerd. In 2026 moet er besluitvorming plaatsvinden over het vrijmaken van financiële middelen voor deze opgave.   

Vanaf 1 januari 2015 zijn de schoolbesturen van het primair- en voortgezet onderwijs volledig verantwoordelijk voor het beheer, de exploitatie en het onderhoud van de schoolgebouwen. Zij ontvangen daarvoor rechtstreeks middelen van de rijksoverheid via de materiële instandhouding (lumpsum). Het groot onderhoud van de gymzalen voor het primair onderwijs is hierop een uitzondering.

In 2025 is de nieuwbouw voor kindcentrum het Atelier aan de Assendorperdijk opgeleverd. Ook heeft de raad in 2025 een krediet verleend voor de nieuwbouw van het Turfhuys aan de Turfmarkt. In deze nieuwe multifunctionele accommodatie worden naast basisschool de Aquamarijn, een kinderdagverblijf, een gymzaal en een huisartsenpraktijk gehuisvest.

Geen.

De bedragen die gemoeid zijn met het groot onderhoud van de gymzalen bij het basis- en speciaal onderwijs zijn gebaseerd op een Meerjaren Onderhoudsplan (MJOP). Dit MJOP wordt voor alle gymzalen door de gemeentelijke afdeling Beheer, Erfgoed en Gebouwen opgesteld en bewaakt en is in afstemming met het beleid hoe de gemeente gebouwen wenst te onderhouden en te exploiteren. In 2025 bedroeg het onderhoud aan de gymzalen een investeringsbedrag van € 53.232. De bijbehorende kapitaallast is gedekt uit de beschikbare structurele middelen Onderwijshuisvestingsbeleid.

In de in 2025 geactualiseerde Kadernota Vastgoedmanagement zijn de beleidskaders vastgelegd voor het ontwikkelen en beheren van onze gebouwen. In het hoofdstuk Onderhouden is opgenomen dat wij meerjarenonderhoudsplannen (MJOP's) hebben op basis waarvan wij ons kernbezit onderhouden.
De gebouwen in ons kernbezit voldoen minimaal aan conditieniveau 3 op basis van de NEN2767. Eén keer per drie jaar worden alle MJOP's geactualiseerd. Het niet-kernbezit wordt risico gestuurd onderhouden, waarbij als uitgangspunt wordt genomen dat het functioneel en veilig moet zijn, het moet voldoen aan de wettelijke eisen en bruikbaar is voor de functie waarvoor het wordt ingezet. Als er voor een af te stoten gebouw geen MJOP gemaakt wordt, controleert de beheerder periodiek met een risico-scan of een gebouw nog veilig is aan de wettelijke eisen voldoet en of er onderhoudsrisico’s zijn waar de komende periode keuzes in gemaakt moeten worden.

Jaarlijks wordt naast het dagelijks onderhoud, het planbare onderhoud behorende bij een jaarschijf, met de jaaropdracht opgedragen aan de afdeling Stadsbeheer en vitale wijken, welke de uit te voeren werkzaamheden uitbesteed. Het dagelijks onderhoud wordt gedekt vanuit structureel geld. Het planbare onderhoud wordt verrekend met de onderhoudsreserves “Onderhoud wijk- en buurtcentra”, “Onderhoud verhuurde panden'' en “Onderhoud gemeentelijke huisvestingspanden”. Dit zorgt voor een consistente structurele last in de begroting. Sinds 2023 wordt een deel van het onderhoud uit de MJOP als Vervangingsinvesteringen (VVI) gekenmerkt. Dit onderhoud komt niet meer ten laste van de onderhoudsreserves, maar resulteert het jaar erop in kapitaallasten. Voor deze kapitaallasten is een structurele dekking, die de komende jaren ieder jaar oploopt. De storting en onttrekking uit de onderhoudsreserves zijn gebaseerd op een tienjarig gemiddelde. Deze worden ieder jaar bij de eerste bestuursrapportage aangepast op basis van de jaaropdracht van dat jaar.

Het actueel houden van de onderhoudsplanningen is een continu proces. Nieuwe onderhoudsplanningen voor de komende 10 jaar geven een doorkijk naar de benodigde onderhoudsbudgetten en de verwachte kapitaallasten vanuit de VVI. De staat van onderhoud van de verhuurde gebouwen kan worden getypeerd als redelijk tot goed. Door de grote diversiteit van de gebouwen, zowel in omvang als naar bouwaard, gehuisveste functies en de toegepaste bouwmaterialen, zijn er echter verschillen waar te nemen. Alle gebouwen zijn verzekerd door middel van een Uitgebreide Gevaren Verzekering.

Niet van toepassing.

Het planbare onderhoud wordt gebaseerd op een MJOP. Door prijsstijgingen zijn de lasten die zijn opgenomen in het MJOP het afgelopen jaar flink gegroeid. Zoals het nu lijkt zijn de reserves “Onderhoud wijk- en buurtcentra”, “Onderhoud verhuurde panden'' en “Onderhoud gemeentelijke huisvestingspanden” op dit moment voldoende gevuld voor gedegen onderhoud tot en met 2029. Het risico bestaat dat deze lasten de komende jaren nog verder stijgen, waardoor de onderhoudsreserves onder druk komen te staan. De storting in de onderhoudsreserves zou daar op aangepast moeten worden. Als gevolg van de prijsstijgingen kunnen ook de VVI hoger uitvallen, wat zal leiden tot hogere kapitaallasten in het jaar erop.

Op basis van de planning van het meerjarig onderhoud wordt er een langdurige prognose van de ontwikkeling van de onderhoudskosten gemaakt. Deze langjarige prognose vormt de basis van een in de begroting vast te stellen onderhoudsbudget. In 2025 is er € 873.000 onttrokken aan de reserve voor planbaar onderhoud. Aan VVI is er € 3,2 miljoen uitgegeven hetgeen resulteert in een kapitaallast van € 200.000.

In de begroting 2026 is de stelpost kapitaallasten structureel, cumulatief verhoogd met € 35.000 per jaar, aangezien de stelpost te laag was voor de VVI in het onderhoud.

Het cultuurtechnisch onderhoud op de buitensportaccommodaties vindt plaats op basis van jaarplannen. De uitvoering van deze plannen wordt gedekt door structureel geld. Op basis van analyse van voorgaand jaar wordt het nieuwe jaarplan gemaakt (waarbij kleine accentverschuivingen mogelijk zijn).

De gemeente beschikt over ongeveer 30 natuurgras sportvelden. Ieder jaar wordt in ieder geval één natuurgras sportveld gerenoveerd middels een uitgebreide onderhoudsbeurt, die verder gaat dan het reguliere onderhoud aan het veld zoals dat door de ROVA wordt uitgevoerd. In samenspraak met de ROVA wordt begin van het betreffende jaar bepaald welk veld een uitgebreide onderhoudsbeurt moet krijgen.
Vanaf 2006 heeft de gemeente Zwolle op (bijna) alle Zwolse buitensportaccommodaties kunstgrasvelden aangelegd om de kwaliteit en de capaciteit van de sportparken te vergroten. Gezien de vervang cyclus van ongeveer twaalf jaar zijn de eerste vervangingen in 2017 gerealiseerd. In samenspraak met de ROVA en de afdeling beheer wordt begin van het betreffende jaar bepaald welk veld moet worden gerenoveerd

Bij de vervanging van de toplagen van de kunstgrasvelden moet jaarlijks rekening gehouden worden met het aanbestedingsbeleid van de gemeente Zwolle, zodat pas na de aanbesteding kan worden vastgesteld of de vervanging binnen de gestelde financiële mogelijkheden kan plaatsvinden. De vervangingen tot en met 2020 zijn uitgevoerd binnen de daarvoor beschikbaar gestelde middelen. De ontwikkelingen rondom de infill en wettelijke kaders hiervoor, volgen we op de voet. In 2025 hebben we via een berap melding, de vervanging van een veld naar voren gehaald waardoor de aanbesteding voor de vervanging van 3 toplagen heeft plaatsgevonden.

De uitvoering van de cultuurtechnische werkzaamheden brengt geen risico’s met zich mee.

In 2025 is een bedrag van € 1.242.418 excl. btw besteed aan de reguliere cultuurtechnische werkzaamheden
(de kostenverhogende BTW wordt gecompenseerd vanuit de SPUK).
Voor vervanging van de toplagen van de kunstgrasvelden zijn vanaf 2017 structureel middelen gereserveerd op de gemeentelijke begroting waardoor het mogelijk is vanaf dat moment minimaal twee toplagen van de kunstgrasvelden per jaar te vervangen.
De verantwoording van de kosten valt binnen het programma Samenleving, doel 1.1.2 Vitaal & Gezond.

Voor het groot onderhoud aan de kleedkamers en het Openluchtbad (gemeente is eigenaar en verhuurder van het bad) is een meerjarenonderhoudsplan (MOP) opgesteld dat jaarlijks wordt geactualiseerd. Elk jaar worden de in het MOP opgenomen werkzaamheden beoordeeld en in het geval van noodzakelijkheid in overleg en samenwerking met de verenigingen uitgevoerd.
Het Openluchtbad is als object, inclusief een deel van de onderhoudsreserve, overgeheveld naar de afdeling Vastgoed (doel 5.3.1).

De gemeente is op onderdelen verantwoordelijk voor dagelijks onderhoud aan bijvoorbeeld (veld)verlichting en beregeningsinstallaties. Hiervoor is een structureel budget gereserveerd op de gemeentelijke begroting, uitvoering van werkzaamheden gebeurt op basis van (storings)meldingen.
Verenigingen zijn verantwoordelijk voor het uitvoeren en financieren van klein dagelijks onderhoud aan kleedkamers.
Jaarlijkse schouwen worden uitgevoerd om te controleren of de verengingen de verplichtingen op een goede wijze uitvoeren.

Voor wat betreft het uitvoeren van de bouwkundige en installatietechnische werkzaamheden valt op te merken dat de reserve op basis van het meest recente MOP voor de komende jaren voldoende gevuld is. Er zullen nog voorstellen worden voorgelegd ter besluitvorming om grotere renovaties/vervangingen te activeren.
Voor het dagelijks onderhoud zijn voldoende structurele middelen beschikbaar op de sportbegroting. De komende jaren zullen er grote investeringen gedaan worden bij het Openluchtbad. We zullen bekijken wat de gevolgen hiervan zijn voor de reserveontwikkelingen, zodat afdeling Vastgoed (doel 5.3.1) hier rekening mee kan houden.

De voorgekomen risico's hebben we kunnen opvangen in de onderhoudsreserve.

Voor de uitvoering van de bouwkundige en installatietechnische werkzaamheden fluctueert het te besteden bedrag van jaar tot jaar. In de reserve onderhoud sportaccommodaties zijn de financiële gevolgen meerjarig vertaald.
Aan de uitvoering van de bouwkundige en installatietechnische werkzaamheden is in 2025 een bedrag besteed van € 274.336. De verantwoording van de kosten valt binnen het programma Samenleving, doel 1.1.2 Vitaal & Gezond.