Weerstandsvermogen en BBV kengetallen
Gemeenten zijn verplicht in de paragraaf weerstandsvermogen een zestal financiële kengetallen op te nemen voor het laatste rekeningjaar, het lopende begrotingsjaar en het nieuwe begrotingsjaar.
In onderstaande tabel zijn de betreffende kengetallen opgenomen en vervolgens voorzien van een beoordeling. De definities van de betreffende kengetallen vindt u hier.
Financiële kengetallen | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2025 | 2026 |
|---|---|---|---|---|---|---|
1a. Netto schuldquote | 27% | 23% | 12% | 23% | 11% | 22% |
1b Netto Schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen | 25% | 21% | 11% | 21% | 10% | 20% |
2. Solvabiliteitsratio | 42% | 47% | 44% | 50% | 45% | 47% |
3. Kengetal grondexploitatie | 6% | 6% | -1% | 1% | -1% | 2% |
4. Structurele exploitatieruimte | 2% | 2% | 1% | 2% | 2% | 1% |
5. Belastingcapaciteit: woonlasten meerpersoons huishoudens | 89% | 86% | 86% | 86% | 87% | 87% |
De houdbaarheid van de gemeentefinanciën kenmerkt zich door de mate van weerbaarheid en flexibiliteit van de begroting. Weerbaarheid betreft de mogelijkheden om op korte termijn financiële klappen te kunnen incasseren zonder direct in de begroting en daarmee in de beleidsambities te hoeven ingrijpen. Flexibiliteit van de begroting geeft de snelheid aan waarmee de lasten kunnen worden verlaagd en de baten kunnen worden verhoogd.
Op basis van de uitkomsten van de kengetallen, de aanwezige weerstandscapaciteit en de spreiding in aan te trekken geldleningen (waarmee wij het risico op rentestijgingen beperken) ziet de financiële positie van Zwolle er goed uit. De weerbaarheid en de flexibiliteit van de begroting kunnen we als voldoende beschouwen.
Netto schuldquote:
De schuldquote is, onder andere als gevolg van de forse bedragen die vanuit het Rijk zijn voorgeschoten en vertragingen in de uitgaven aan investeringen, ook in 2025 weer wat verder gedaald (van 12% naar 11%, waar nog 23% werd begroot). Erg laag ten opzichte van de norm van 100%. Omdat ook bijdragen zijn ontvangen voor uitgaven die in 2026 en later zullen worden gedaan, zal de netto schuldpositie in de loop van de tijd naar verwachting stijgen. Maar alleen wanneer een groot deel van de geprognosticeerde investeringen daadwerkelijk doorgang vindt. Daarbij gaan wij voorlopig nog uit van een overliquiditeit, welke iets zal afnemen, maar waarbij er nog geen aanleiding is om uit te gaan van een toename van de lange schuld.
Solvabiliteitsratio:
De solvabiliteit, de verhouding tussen eigen vermogen en schulden, ligt al sinds enkele tussen de 40 en 50%. Ten opzichte van 2024 zagen wij een lichte stijging, van 44% naar 45%. Verwachting is een lichte toename in het komende jaar. Dit is een logisch gevolg van het afnemen van de netto schuldpositie. Dit jaar is de solvabiliteitsratio in de jaarrekening iets lager uitgekomen dan uit de begrotingscijfers 2025 volgde, waar nog 50% werd verwacht. Dit lijkt wat strijdig met de begrote netto schuldquote, die ook hoger was dan de realisatie, maar dat komt omdat die wordt afgezet tegen de verwachte baten. Hogere baten leiden tot een lagere schuldquote. Voor deze ratio is geen expliciete norm voorgeschreven, maar algemeen geldt dat een solvabiliteit van 20% of hoger een gezonde financiële situatie weerspiegelt. Daar zitten wij ruim boven. Wel dienen wij alert te zijn op de ontwikkelingen in de komende jaren, omdat de investeringsopgave voor de stad ook de solvabiliteitsratio beïnvloedt. Bij het realiseren van grote projecten, zal de solvabiliteit afnemen.
Kengetal grondexploitaties:
Het kengetal grondexploitaties geeft weer hoe de boekwaarde van de grondexploitaties zich verhoudt tot de totale gerealiseerde baten van de gemeente. Er is per ultimo 2025, net als ultimo 2024, sprake van een negatieve boekwaarde van de grondexploitaties. Waar dit percentage in 2023 nog 6% positief bedroeg, is de recente waarde -/- 1%. Risico op grondexploitaties is onderdeel van de totaal geïnventariseerde risico's van de gemeente en wordt afgedekt via de algemene reserve.
Structurele exploitatieruimte:
Een positieve structurele exploitatieruimte geeft aan dat de structurele inkomsten hoger zijn dan de uitgaven. Al meerdere jaren zien wij dat deze structurele exploitatieruimte erg beperkt is. In 2025 komen wij uit op een percentage van ongeveer 2%. Verwachting is dat de ruimte in 2026 rond de 1% zal bewegen.
Belastingcapaciteit: woonlasten meerpersoons huishoudens:
De belastingcapaciteit geeft weer hoe de lokale lastendruk in de gemeente Zwolle zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Hieruit blijkt dat de lastendruk in Zwolle beneden het landelijk gemiddelde ligt. We zien al gedurende meerdere jaren dat de belastingcapaciteit stabiel is rond de 86 a 87%. Daarmee horen wij tot de gemeenten met een relatief lage lastendruk voor haar inwoners.