Straatmeubilair
Dit zijn onder andere openbare verlichting, verkeersregelinstallaties (VRI's), bebording en wegmarkering.
Beleidskader
- Omgevingsvisie 'Ons Zwolle voor morgen 2030' .
- Nota beheer Kapitaalgoederen Buitenruimte 2023-2026 (verlengd tm 2027).
- de beslisnota ‘Versnelling ombouw energiezuinige openbare verlichting 2020-2023’ (25 november 2019)
- landelijke en Europese kaders en richtlijnen.
Uitvoering
Zwolle streeft naar een duurzame en (verkeers)veilige inrichting en gebruik van de openbare ruimte, die visuele neveneffecten voor mens, dier en plant tot een minimum beperkt. Ook voldoen aan de Europese richtlijnen. We hebben de afgelopen jaren intensief gewerkt aan energiezuinige en innovatieve verlichting in lijn met de beslisnota ‘Versnelling ombouw energiezuinige openbare verlichting 2020-2023’. In 2025 is deze versnelde ombouw afgerond.
Betrouwbaarheid is belangrijk bij de verkeersregelinstallaties (VRI’s). Daarom hebben we in 2025 ze op technisch en functioneel presteren geïnspecteerd en ze twee keer geschouwd op schades. Van de 65 verkeersregelinstallaties (VRI) hebben we in 2025 er 4 vervangen (waarvan door schade). Het moment van vervanging hebben we uitgevoerd uit op basis van leeftijd, functioneren, betrouwbaarheid, eventuele (geplande) reconstructies en afgestemd met ITS / mobiliteitsprogramma’s als Beter Benutten en Slim en Duurzaam.
Naast het uitvoeren van onderhoud en vervanging vragen ondersteunende systemen steeds meer aandacht. Dit gaat dan met name over de aansturing van de verkeersregelinstallaties. Ze moeten het niet alleen blijven doen, maar ook de beveiliging vraagt steeds meer. Zowel het veilig werken eraan als bestendig zijn voor cyber aanvallen. Voor het veilig werken aan installaties hebben we in 2023 het concept handboek installatieverantwoordelijkheid NEN3140 opgesteld. Dit is nog niet geïmplementeerd. De systemen zijn wel aangepast voor cyber security.
Voor bebording en wegmarkering gelden de landelijke richtlijnen (ontwerp en beheer). Het onderhoud voeren we uit via een onderhoudscontract, met ROVA voor reiniging en klein onderhoud.
Relevante ontwikkelingen
- Toenemende complexiteit in techniek, sensoring en software vraagt om veranderende expertise en functioneel beheer. Doordat steeds meer koppeling (in the cloud) plaatsvindt, is de impact bij storingen mogelijk groter. Bijvoorbeeld bij een storing in onze verkeerslichten. Hierdoor kan de verkeersafwikkeling en verkeersveiligheid onder druk komen te staan. We anticiperen hier zoveel mogelijk op door eigen technische kennis in huis te hebben (en up-to-date te houden). Daarnaast werken we met calamiteitenplan bij storingen (en/ of stroomuitval).
- De continuïteit van de leverende partijen in de markt staat erg onder druk. In 2025 is hier vooralsnog een oplossing voor gevonden, maar het is nog niet zeker of dit de gewenste continuïteit oplevert. Dit vraagt blijvend aandacht.
- Naast het borgen van de constructieve veiligheid dienen we ook de installatieverantwoordelijkheid en de cyber security borgen. De impact hiervan is in uitwerking.
- We hebben in 2024 een innovatieve pilot uitgevoerd om de markering goed in beeld te brengen. Het verder uitwerken van de acties op basis van de analyseresultaten heeft in 2025 niet plaats gevonden.
Risico's
- Het implementeren van de installatieverantwoordelijkheid NEN3140 stagneert. Hierdoor is geen eenduidigheid in het veilig werken aan de installaties.
- Het jaarlijks uitvoeren van een risicoanalyse op de netwerk- en informatiesystemen conform de nieuwe NIS2-richtlijn is nog niet ingeregeld.
- Het uitvoeren van het onderhoud en de vervangingen is lastig vanwege de lange levertijden en de beperkte capaciteit. Dit is zowel intern als extern (marktpartijen). De continuïteit van de leverende partijen in de markt staat erg onder druk. In 2025 is vooralsnog een oplossing gevonden.
Financiën
Voor het beheer en onderhoud van straatmeubilair is in 2025 € 3.608.000 uitgegeven (inclusief kapitaallasten). Aan vervangingsinvesteringen voor straatmeubilair € 387.000 uitgegeven en aan de ombouw van openbare verlichting naar LED is € 386.000 uitgegeven.
