Fysiek domein | Doel 5.2.1 Economische positie

Doel 5.2.1 Economische positie

We versterken de aantrekkelijkheid van Zwolle als winkel-, horeca- en evenementen- en bezoekstad

Doel 5.2.1 Economische positie \| Begroting 2025

Toelichting op realisatie doel

In 2025 heeft er geen vergelijkbaar (eenmalig) evenement plaatsgevonden wat zoveel bezoekers trok als Serious Request in 2024.
Positief is dat het aantal bezoekersin de binnenstad in 2025 toch is gestegen.

                       2023           2024           2025
Bezoeken        30.120.781       32.456.445        34.601.793
Unieke bezoekers     3.879.924         4.119.392          4.272.971
Herhaalbezoekers     2.146.784         2.261.918          2.338.000

Ook gebruiken we cijfers van het aantal overnachtingen (hotels, B&B, camping, jachthavens) in Zwolle. Ook deze laten een stijging zien. Van 318.000 overnachtingen in 2024 naar bijna 323.000 overnachtingen in 2025.

Toelichting op realisatie activiteiten

Ter vervanging van de horecavisie zijn we in 2025 gestart met het opstellen van een horecaprogramma als uitvoeringsprogramma van de omgevingsvisie.
Wat betreft de uitvoeringsagenda toerisme hebben we in 2025 inzet gedaan op aanbodontwikkeling met streetart, de stimuleringsregeling toeristisch aanbod en het maken van routes. Daarnaast is een start gemaakt met (het bevorderen van) spreiding van toeristisch bezoek door aanbodontwikkeling in Diezerbrink en met een project Beleefbaar erf.
De afgelopen twee jaren is, in goede samenwerking met de kermisexploitanten, geïnvesteerd in het aantrekkelijker maken van de zomerkermis. Met succes: we zien een stijgende tevredenheid bij de bezoekers.
De vuurwerkshow op oudejaarsavond 2025 was succesvol en trok veel bezoekers die in een gezellige en ontspannen sfeer hebben genoten van de show.
In 2025 is de omgevingsvergunning voor de uitbreiding van winkelcentrum Stadshagen afgegeven.
In 2025 is door de ondernemers van winkelgebied Diezerbrink met een overgrote meerderheid gestemd voor de continuering van de BedrijvenInvesteringsZone in de periode 2026-2030. Als gemeente vervullen we hierbij een belangrijke faciliterende rol.

Kaderstellende nota('s)

	2022
Beleidsdocument	Vastgesteld
Ontwikkelprogramma 'Ons Stadshart van Morgen	2022
Zwolle wil voor haar eigen bewoners, maar ook nationaal en internationaal, aantrekkelijker worden en haar economische en culturele positie verder versterken. Dit vergt keuzes en ontwikkelkaders om het Stadshart klimaatbestendiger, duurzamer en aantrekkelijker te maken voor (investeringen van) bewoners, ondernemers en projectontwikkelaars. Het ontwikkelprogramma dient hiervoor als sturingsinstrument.
Uitvoeringsagenda 'Ons Stadshart van Morgen''	2023
	2023
Met de uitvoeringsagenda geven we uitvoering aan de belangrijkste besluiten die genomen zijn met het vaststellen van het ontwikkelprogramma.
Horecavisie 2019-2023	2019
	2019
De horecavisie 2019 – 2023 schept kaders waarbinnen ondernemers geïnspireerd en gestimuleerd worden om te ondernemen. De visie regelt wat er geregeld moet worden, en geeft zoveel mogelijk vrijheid. De focus van de visie richt zich met name op het centrumgebied van Zwolle, maar doet ook uitspraken over wijken en bedrijventerreinen.
Uitvoeringsagenda toeristisch perspectief 2024-2026	2024
	2024
In 2021 is het toeristisch perspectief vastgesteld, waarin we de volgende ambitie hebben gesteld: “Iedere Zwollenaar ervaart in 2030 profijt van toerisme en is trots op haar Hanzestad. Zwolle ontwikkelt zicht daarvoor als duurzame, jaarrond, experimentele hotspot die ook bijdraagt aan de ambitie en profilering van de stad en regio.” In de uitvoeringsagenda van 2024-2026 wordt concreet benoemd welke projecten momenteel onderwerp van onderzoek en realisatie zijn om verder invulling te geven aan de lijnen uit het toeristisch perspectief 2030.
Toeristisch Perspectief 2030	2021
	2021
Zwolle wil verder investeren in de vrijetijds-sector en het Zwolse karakter beter op de kaart te zetten, passend bij de ambitie en schaalsprong van de stad. Zwolle moet nóg aantrekkelijker worden voor bewoners en bezoekers. Het toeristisch perspectief geeft richting aan de wijze waarop we dat voor elkaar willen krijgen en bepaalt de koers voor investeringen in de toeristische infrastructuur van Zwolle voor de komende jaren.

Overzicht baten en lasten

In onderstaand overzicht wordt op doelniveau de volgende informatie gepresenteerd:

De totaalbedragen die door de raad beschikbaar zijn gesteld voor 2025, opgedeeld naar:
- Vastgestelde begroting
- Begrote kredieten die in 2025 via exploitatie worden verantwoord
- Vastgestelde begrotingswijzigingen
De jaarrekeningcijfers
Het voordelige (+) of nadelige (-) resultaat ten opzichte van de begrote bedragen

Baten en lasten (bedragen x €1.000)	Lasten	Baten	Toevoeging aan reserves	Onttrekking aan reserves	Saldo
Vastgestelde begroting	4.705	1.583	0	108
+ mutaties kredieten	2.616	-83	0	2.699
+ begrotingswijzigingen	202	0	251	374
Begroting t/m december	7.523	1.500	251	3.181
- Jaarrekening	7.507	1.628	254	2.999
Resultaat doel Winkels, uitgaansvoorzieningen, evenementen	16	128	-3	-182
Saldo					-42

Toelichting financiële afwijkingen

De activiteiten van doel 5.2.1 hebben per saldo €42.000 meer gekost dan begroot. Dat komt door een positief resultaat van €16.000 op de lasten en een positief resultaat van €128.000 op de baten. Daarnaast is er een hogere toevoeging aan de reserve van €3.000 en een lagere onttrekking aan de reserve van €182.000. Hieronder worden de grootste afwijkingen op verschillende onderwerpen verklaard:

Programma Stadshart
Voor placemaking is een budget van €543.000 beschikbaar gesteld. Daarvan is in 2025 €368.000 uitgegeven. Dit resulteert in een voordeel op de lasten van €175.000. Het resterende budget nemen we mee naar 2026.

Reclame
De reclame-inkomsten zijn hoger dan was verwacht. Dit komt door onder andere extra inkomsten uit de aanbesteding van de reclamemast. Daarnaast was de indexatie van de contracten nog niet geheel meegenomen in de begroting. Ook hebben we extra inkomsten ontvangen voor de lichtreclame. Dit zorgt voor een voordeel van € 73.000 op de baten. Daar staat tegenover dat de lasten €66.000 hoger zijn dan begroot. Dit komt deels door onvoldoende budget voor dekking voor de loonkosten. Voor 2026 is dit budget bijgesteld. Daarnaast zijn er ook extra advieskosten gemaakt vanwege het reclameverbod op fossiele brandstoffen.

Overzicht kredieten

In onderstaand overzicht wordt inzicht gegeven in de financiële stand van zaken van (meerjarige) kredieten die de Raad tot en met 2025 beschikbaar heeft gesteld, met in de laatste twee kolommen een indicatie van toekomstige investeringen:

Project (bedragen x €1.000)	Omvang krediet tot en met 2025	Gerealiseerd tot en met 2024	Bestedingen 2025	Restantkrediet 31 december 2025	Raming 2026	Raming 2027 e.v.
Faciliteren SR	95	71	24	1	1	0
Mobiliseren SR	70	69	0	1	1	0
Versterking Wijkcentra	285	198	11	76	76	0
Toerisme en promotie	1.120	1.023	0	97	97	0
Pilot onderst retail-horeca se	24	24	0	0	0	0
Investeringen Hanze 2023	2.747	2.866	-331	212	212	0
Broerenkwartier openb. Ruimte	4.900	526	233	4.141	1.731	2.410
Herinrichting Nieuwstraat	1.400	38	133	1.229	1.229	0
Grote Kerkplein	1.116	203	15	899	249	650
Eekwal	6.700	518	346	5.837	1.577	4.260
Assendorperstraat	1.277	185	187	906	906	0
Herinrichting Potgietersingel	150	0	0	150	150	0
Binnenstad invest. NTB	196	0	0	196	196	0
Implementatie fietsparkeren	2.770	401	512	1.857	1.277	580
Lichtvisie Binnenstad	2.000	173	91	1.736	1.736	0
Broerenkwartier kostenverhaal	2.853	1.384	302	1.167	1.167	0
Mobiliteitshub Weezenlanden Noord	52.624	1.148	2.768	48.708	12.308	36.400
Visie ruimte inrichting Singelzone	10.027	1.016	565	8.447	2.042	6.405
Stadshart visie Willemsknoop	60	60	0	Afgesloten
Stadshart Singelzone kop Assendorpstraat	4.134	2.654	1.537	-57	-57	0
Stadshart Mobiliteitshub Oost inprikkers	3.112	13	0	3.099	299	2.800
Stadshart onderzoeken en visies	727	264	250	213	213	0
Stadshart voorbereidingskrediet Diezerstraat	200	0	0	200	200	0
Stadshart herinrichting 100 parkeerplaatsen	430	0	0	430	125	305
Stadshart Singel Herinr Diezerkade	1.897	0	307	1.590	1.590	0
Stadshart Publ Inv Noorderkwartier	5.300	0	80	5.220	5.220	0
Stadshart Hub Weezelanden schadeloosstelling	5.500	2.495	2.683	322	322	0
Aanvullende evenementenlocatie	113	0	0	113	113	0
Gemeentelijke grondexploitaties:
* Voorsterpoort Oost	9.214	2.657	147	6.410	2.201	4.209
Totaal	121.041	17.984	9.859	93.198	35.179	58.019

Toelichting financiële afwijkingen en afgesloten kredieten

Pilot onderst retail-horeca se
De werkzaamheden voor dit project zijn uitgevoerd. Het krediet zal in 2026 worden afgesloten.

Investeringen Hanze 2023
In 2023 vond het Hanzejaar plaats. De afwikkeling van een aantal fondsen liep nog door tot en met 2025. Inmiddels is ook de financiële afhandeling gereed. Tegenover het restantbudget staan ook lagere inkomsten. Het krediet zal in 2026 worden afgesloten.

Visie Willemsknoop
Onderzocht is wat de ontwikkelingsmogelijkheden zijn voor de Willemsknoop. Hiervoor is een visie opgesteld en deze visie is input geweest en verder uitgewerkt in de gebiedsvisie Singel van Zwolle. Het project is conform uitgevoerd en in 2025 afgesloten.

Kop Assendorperstraat
Bij de uitvoering van de Kop Assendorperstraat, wordt vanwege de meekoppelkans, de vervanging van het aansluitende deel van de Wethouder Alferinkweg meegenomen. De extra kosten worden gedekt uit het beschikbare krediet voor vervangingsinvesteringen. Dit leggen we voor bij Berap 2026-1.

Portefeuillehouder(s)

Anja Roelfs
Paul Guldemond