Fysiek domein | Doel 7.1.2 Fysieke voorzieningen

Doel 7.1.2 Fysieke voorzieningen

We zorgen voor passende en functionele bovengrondse én ondergrondse fysieke voorzieningen vanuit de opgave van wijk en stad

Doel 7.1.2 Fysieke voorzieningen \| Begroting 2025

Toelichting op realisatie doel

Wij beheren en onderhouden ons areaal (onder andere wegen, verkeerslichten, openbare verlichting, kabels & leidingen en bruggen/tunnels) om de huidige functie te borgen. Dit doen we door gestructureerd jaarlijks het onderhouds- en vervangingsprogramma op te stellen. De basis hiervoor is voldoen aan wet- en regelgeving, landelijke normen en richtlijnen. Hiermee borgen we de veiligheid, de technische kwaliteit en voorkomen we kapitaalvernietiging. We maken dit programma met een horizon van minimaal 5 jaar. We kijken steeds verder vooruit om kostenstijgingen als gevolg van het ouder wordende areaal aan te zien komen. De beheerstrategie voor de verschillende kapitaalgoederen is vastgelegd in de jaarlijkse beheerplannen en is actueel. De beheerplannen zijn input geweest voor de Nota Kapitaalgoederen 2023-2026.
We programmeren niet alleen vanuit de onderhouds- en investeringsbehoefte, maar stemmen integraal af met de wijken, andere fysieke voorzieningen en met de gemeentelijke programma’s op het gebied van Klimaatadaptatie, Energietransitie en Circulariteit (KEC). Participatie is onderdeel van de daadwerkelijke uitvoering van de projecten. Hiermee leveren we zo goed mogelijk een bijdrage aan de bereikbaarheid van de stad, het woon-, leef- en vestigingsklimaat (buitengeluk) en andere doelen binnen programma’s 5, 6 en 7. Deze integrale afstemming is geborgd in het proces van de MeerJarenOpavenProgrammering (MJOP).
Naast het uitvoeren van het fysieke onderhoud en vervanging vraagt het borgen van de functionaliteit om verbetering van de beveiliging van de systemen. Met name bij de processen en systemen van de procesautomatisering (ten behoeve van aansturing verkeersregelinstallaties, gemalen, bruggen en openbare verlichting) aanvullende werkzaamheden. Voor het borgen van het veilig werken aan installaties is het concept handboek installatieverantwoordelijkheid NEN3140 opgesteld. Vooruitlopend op de implementatie ervan, zijn we de organisatie aan het optimaliseren.

Toelichting op realisatie activiteiten

Ten aanzien van de uitvoering van onderhoudswerkzaamheden, vervangingsinvesteringen en diverse projecten, zijn we in 2025 tegen enkele tegenvallers aangelopen. Een aantal werkzaamheden hebben we niet in uitvoering kunnen brengen vanwege capaciteitsproblemen zowel intern als extern. Ten eerste was er een intern capaciteitsprobleem vanwege het feit dat we niet over voldoende menskracht beschikten (en beschikken) om nog uit te voeren werken in de inkoop- en aanbestedingsprocedure te brengen. Ook liepen en lopen we tegen hetzelfde probleem aan bij andere afdelingen. Daarnaast hebben we gemerkt dat ook de markt (externe partijen als aannemers en adviesbureaus) te maken hebben met een overvloedige vraag vanuit onder andere andere overheden en niet tijdig kunnen leveren c.q. niet de werkvoorbereiding en projectleiding op kunnen pakken. Algeheel gevolg is dat we de Nota Kapitaalgoederen in 2025 niet voldoende hebben kunnen oppakken en ten uitvoer hebben kunnen brengen.

Wegen reconstructies

De benodigde capaciteit voor de ombouw van woonstraten tot toekomstige klimaatstraten in een deel van Wipstrik en Aa-landen Zuid is beschikbaar. De voorbereiding is in 2025 uitgevoerd en afgerond. De uitvoering vindt in 2026 plaats.
In 2024 en het begin van 2025 zijn er nieuwe raamovereenkomsten opgesteld en aanbesteed. De geplande vervangingen voor 2025 zijn uitgevoerd. De resterende vervangen vinden in 2026 plaats.

Machinerichtlijn (MRL)

De voorbereiding en uitvoering van de resterende werkzaamheden in het kader van de machinerichtlijn zijn vertraagd als gevolg van heroverwegingen en van invloed zijnde ontwikkelingen in de stad. De uitvoering van het restant van de werkzaamheden in het kader van de MRL is voorzien in 2026/2027.

Overige vervangingen

De vervangingsinvesteringen van verkeerslichten en houten bruggen zijn volgens planning uitgevoerd of nog in uitvoering.

Kaderstellende nota('s)

	2021
Beleidsdocument	Vastgesteld
Omgevingsvisie Ons Zwolle van Morgen	2021
In de omgevingsvisie is de koers en ontwikkeling van de fysieke leefomgeving in Zwolle in de periode tot 2030 beschreven.
Concept Nota beheer kapitaalgoederen Buitenruimte 2023-2026	2023
	2023
De nota beschrijft hoe de kapitaalgoederen erbij liggen. Ook hoeveel geld we nodig hebben voor onderhoud en uiteraard wat we beschikbaar hebben. De kapitaalgoederen zijn in lijn met de paragraaf ‘Onderhoud kapitaalgoederen’ en betreffen enkel de kapitaalgoederen in de openbare ruimte.

Overzicht baten en lasten

In onderstaand overzicht wordt op doelniveau de volgende informatie gepresenteerd:

De totaalbedragen die door de raad beschikbaar zijn gesteld voor 2025, opgedeeld naar:
- Vastgestelde begroting
- Begrote kredieten die in 2025 via exploitatie worden verantwoord
- Vastgestelde begrotingswijzigingen
De jaarrekeningcijfers
Het voordelige (+) of nadelige (-) resultaat ten opzichte van de begrote bedragen

Baten en lasten (bedragen x €1.000)	Lasten	Baten	Toevoeging aan reserves	Onttrekking aan reserves	Saldo
Vastgestelde begroting	17.836	1.427	331	12
+ mutaties kredieten	64	0	0	64
+ begrotingswijzigingen	1.312	695	915	1.656
Begroting t/m december	19.212	2.121	1.246	1.732
- Jaarrekening	16.036	2.298	2.752	1.083
Resultaat doel Fysieke voorzieningen	3.176	177	-1.506	-649
Saldo					1.198

Toelichting financiële afwijkingen

De activiteiten van doel 7.1.2 hebben per saldo €1.198.000 minder gekost dan begroot. Dat komt door een positief resultaat van €3.176.000 op de lasten en een positief resultaat van €177.000 op de baten. Daarnaast is er een hogere toevoeging aan de reserve van €1.506.000 en een lagere onttrekking aan de reserve van €649.000. Hieronder worden de grootste afwijkingen op verschillende onderwerpen verklaard:

Overlopende verplichtingen en onderbesteding
In verband met vacatures en onderbezetting zijn de capaciteitskosten €145.000 lager dan begroot. Vanwege capaciteitsproblemen zowel intern als extern hebben we een deel van de werkzaamheden niet in uitvoering kunnen brengen. Op de lasten is een voordeel van €2.336.000 ontstaan door overlopende verplichtingen en door onderbesteding op incidentele budgetten. Deze middelen schuiven we door naar volgend jaar.

Groot onderhoud
Er is €702.000 minder besteed voor groot onderhoud. Drie opdrachten hebben we niet tijdig kunnen verstrekken en één opdracht is verstrekt in boekjaar 2026. De budgetten vallen nu vrij ten gunste van de algemene middelen. Om de uitvoering in 2026 te bekostigen, is hiervoor een voorstel voor resultaatbestemming bij deze jaarrekening opgenomen.

Zwerfafval
Op Zwerfafval zien we €230.000 minder baten. In oktober 2025 ontvingen we een brief van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat met de mededeling dat de vergoeding voor de UPV Zwerfafval over 2023 en 2024 lager uit zou vallen. Dat komt allereerst doordat het ministerie 10% van de vergoeding inhoudt voor mogelijke bezwaren. Het is onduidelijk of hier ook sprake van is. Daarnaast bleek uit de Empty Sack Survey 2024 dat een groter aandeel van de geraapte sigarettenverpakkingen afkomstig is van tabaksfilters die niet in Nederland in de handel zijn. Hierover kan geen vergoeding worden geïnd. Hierdoor vallen de daadwerkelijk ontvangen vergoedingen over 2023 en 2024 €136.000 lager uit.
Voor de vergoeding over 2025, die in 2026 wordt ontvangen, zijn we uitgegaan van de hoogte van de vergoeding over 2024. Dit zorgt voor een extra nadeel van €94.000 op de baten. Door deze lagere vergoeding over 2025 ontstaat een tekort. De gereserveerde vergoedingen over 2023 en 2024 zijn ingezet om dit tekort te compenseren.

Legesopbrengsten
Er zijn € 292.000 meer legesopbrengsten ontvangen voor vergunningen en meldingen voor ondergrondse kabels en leidingen. Er waren beduidend meer aanvragen. In de begroting 2026 hebben we hier al rekening mee gehouden.

Reiniging stationsomgeving
Het op een hoger niveau brengen van de reiniging van de stationsomgeving is per 1 oktober definitief ingeregeld. Over het gehele jaar is €45.000 niet uitgegeven en de afrekening van 2024 viel €80.000 lager uit dan voorzien. Samen vormt dit een voordeel van €125.000 op de lasten.

Schadevergoedingen
Er is €107.000 aan schadevergoedingen ontvangen. Deze baten waren niet begroot. Hier tegenover staan ook extra herstelkosten van circa €107.000.

Overzicht kredieten

In onderstaand overzicht wordt inzicht gegeven in de financiële stand van zaken van (meerjarige) kredieten die de Raad tot en met 2025 beschikbaar heeft gesteld, met in de laatste twee kolommen een indicatie van toekomstige investeringen:

Project (bedragen x €1.000)	Omvang krediet tot en met 2025	Gerealiseerd tot en met 2024	Bestedingen 2025	Restantkrediet 31 december 2025	Raming 2026	Raming 2027 e.v.
Ombouw openbare verlichting naar LED	7.983	7.407	386	190	190	0
Wegen reconstructies 2019	1.695	166	145	1.384	1.384	0
2020-AOW brug vervangen houten leuning	43	16	0	27	27	0
2020-AOW brug conserveren	21	10	0	11	11	0
2020-AOW brug MRL	10	0	0	10	10	0
2021-Pelserbrug verv.cilinder	44	0	0	44	44	0
2021-Pelserbrug besturingskast	21	0	0	21	21	0
2022-Verv asfalt element/beton	1.115	161	103	850	379	471
2022-Hanekampbr landvkrseinen	8	0	0	8	8	0
2022-Bruggen voegovergangen	103	31	72	0	0	0
Veiligheid en gezondheid	90	60	8	22	22	0
2023-vervanging VRI	1.292	1.025	65	202	202	0
2023-VVI asfalt	783	215	0	568	568	0
2023-VVI asf > elementen/beton	2.933	0	558	2.375	2.121	254
2023-verv borden bebouwde kom	50	0	0	50	50	0
2023-Pelserbrug slagbomen	90	0	0	90	90	0
2023-Pelserbrug elektr install	416	94	-1	323	323	0
2023-Pelserbrug verkeersseinen	33	0	0	33	33	0
2023-Pelserbrug aandrijving	220	0	2	218	218	0
2023-Vaste bruggen verv houten	343	234	109	0	0	0
2023-Spoolderb.brug kast/pomp	11	0	0	11	11	0
2023-Vispoortenbrug aandrijvin	444	433	3	8	8	0
OH elementenverharding (incid)	1.200	166	58	976	976	0
2024-VVI asfalt>asfalt	709	0	92	617	617	0
2024-VVI asfalt>beton	1.151	0	0	1.151	1.151	0
2024-VVI VRI	362	299	61	Afgesloten
2024-VVI bruggen	2.072	165	538	1.369	1.369	0
2025-VVI asfalt	247	0	200	47	47	0
2025-VVI elementen	777	0	40	737	737	0
2025-VVI ombouw woonstraten	50	0	7	43	43	0
2025-VVI bruggen	1.353	0	262	1.091	1.091	0
2025-VVI wegafsluitingen	11	0	0	11	11	0
Totaal	25.678	10.482	2.709	12.486	11.761	725

Toelichting financiële afwijkingen en afgesloten kredieten

Oude kredieten

Het krediet voor de ombouw van de openbare verlichting is in 2025 verhoogd met middelen voor vervangingsinvesteringen. De ombouw is zo goed als afgerond. De resterende middelen voegen we toe aan de vervangingsinvesteringen 2026, waarna het krediet voor de ombouw wordt afgesloten in 2026.
Op het krediet "Wegen reconstructies 2019" (Wipstrik) hebben we de aanbesteding afgerond en vindt de uitvoering in 2026 plaats.
De oude kredieten "2020-AOW" voor de Kievitsbrug en de oude kredieten "2021-Pelserbrug" gaan we gecombineerd inzetten op de grotere totaalopgave voor deze bruggen.

We hebben het krediet "2024-VVI VRI" in 2025 binnen het budget afgesloten. Daarnaast zijn een aantal projecten afgerond die we in 2026 administratief zullen afsluiten.

Portefeuillehouder(s)

Arjan Spaans