Fysiek domein

We bevorderen dat Zwolle op termijn energieneutraal is

Doel 6.4.1 Energieneutraal Zwolle | Begroting 2025

Wij bevorderen dat Zwolle op termijn energieneutraal is en dragen zo bij aan de doelstellingen van het landelijk Klimaatakkoord: 55% minder CO2-uitstoot in 2030 (ten opzichte van 1990) en een klimaatneutraal Nederland in 2050. Het landelijk Klimaatakkoord (in 2019 ondertekend door de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG)) vormt de basis voor de energietransitie in Zwolle.

In 2024 heeft de raad via de Perspectiefnota de financiële kaders en hoofdambities voor 2025- 2030 (Ambitiepakket Energietransitie 2025-2030) vastgesteld. Binnen deze kaders werken we het Ambitiepakket verder programmatisch uit.  
We richten onze aanpak op de gebouwde omgeving, grootschalige energievoorzieningen en netcongestie (Toekomstbestendig Energiesysteem Zwolle).

De voortgang op de begrotingsdoelen van de Energietransitie wordt bijgehouden door middel van de Energiemonitor, in een halfjaarlijkse frequentie. De database is openbaar en beschikbaar via de gemeentelijke website en te raadplegen via www.zwolle.nl/energiemonitor.

Netcongestie / Toekomstbestendig energiesysteem Zwolle
De effecten van netcongestie worden steeds meer zichtbaar. We zien dat er in Zwolle geen ruimte meer is voor nieuwe of uitbreiding van grootverbruikersaansluitingen op het elektriciteitsnet, zowel op invoeding als op afname. Dit heeft grote gevolgen voor de Zwolse opgaven op het gebied van energietransitie, werken, mobiliteit. Om de effecten van netcongestie zoveel mogelijk te beperken en voor te sorteren op de groeiprognoses hebben we in 2025 gewerkt aan:

• We werken met netbeheerders intensief samen.
• We hebben de communicatie aanpak richting bedrijven opgestart.
• We hebben gewerkt aan de buurtaanpak verzwaren.
• We hebben de Smart energy hub Hessenpoort verder ontwikkeld.
• We hebben een raadsbrief grootschalig en infra opgesteld.
• We zijn gestart met de verkenning van het realiseren van een collectief laadplein op bedrijventerrein Voorst.
• We werken door aan de verzwaring van drie buurten conform buurt aanpak, te weten: Schoonhorst, Breezicht en Breecamp. Schoonhorst loopt door.

Warmteprogramma aardgasvrij

• De Zwolse Warmtestrategie is vastgesteld.
• Bouwstenen Warmteplankader, Infrastructuur & Netcongestie en Duurzame Bronnen zijn vastgesteld.
• Vaststelling van de bouwsteen Isolatie en besparing.
• We hebben het ontwerp Warmteprogramma opgesteld en op 16 december heeft de besluitvorming in college plaats gevonden.
• We hebben aan de bouwsteen Samenwerking met de Stad gewerkt.
• We hebben de Warmtetransitiekaart 2026-2036 opgesteld.
• We hebben de bijbehorende Uitvoeringsagenda 2026-2030 opgesteld.
• We hebben gewerkt aan het ontwerp plan-milieueffectrapportage (plan-MER).
• We houden een participatiejournaal bij.

Energiebesparing wonen, Platform duurzaam Zwolle & Warm thuis

• De Zwolse Isolatie- en besparingsaanpak is vastgesteld, dd. 6 mei 2025
• De verordening grote maatregelen minima is vastgesteld, dd.16 juni 2025
• We hebben circulair witgoed is gestart.
• We werken aan het opstellen van de regeling warmtetransitie.
• PDZ (Platform Duurzaam Zwolle) is geformaliseerd.
• Er is een Vereniging van Eigenaren (VvE) coach aanpak opgesteld.
• We hebben aan de voortzetting van Warm Thuis gewerkt.
• Uitvoerende werkgroep met de stad rondom acties in de Wijk.
• We hebben aan data gedreven werken gewerkt.
• Er is een mobiel informatiepunt.
• We hebben ondersteuning eigenaren van Cultuurhistorische Woningen gegeven.
• We hebben gewerkt aan de campagne ‘Stap in de Groene Richting’.
• We hebben een klantreis van de Nip subsidie gedaan.
• Bij circa 350 grondgebonden woningen zijn in 2025 maatregelen genomen.
• Bij meer dan 200 woningen binnen VvE zijn subsidies beschikt in 2025.
• Meer dan 140 inwoners in energiearmoede hebben zich bij ons aangemeld voor het nemen van maatregelen.

Berkum

• De wijk is beter betrokken bij het onderwerp duurzaamheid.
• Ondernemers in Veldhoek die we geadviseerd hebben weten nu concreet/in praktijk hoe nu verder.
• Er is een constructieve samenwerking met BEN (Berkum Energie Neutraal).
• Versnellingsaanpak (opgesteld door BEN) loopt, eerste aanvragen komen binnen.
• We hebben een eerste aanzet warmteplan samen met inwoners uit Berkum geschreven en een bijeenkomst over het warmteplan gehouden.

Duurzame werklocaties

• We hebben Meerjarenverduurzamingsplan (MJVP) subsidie verstrekt aan bedrijventerreinen Hessenpoort en Marslanden.
• Energieloket voor bedrijven en instellingen is operationeel goed vindbaar.
• Het voorstel overdracht SEH Hessepoort naar Coöperatie Ceurz en bestedingen rol gemeente in de verdere ontwikkeling smart energy hub Zwolle Noord.
• We schalen Smart Energy Hub (SEH) Hessenpoort op.
• We schalen de samenwerking met vier bedrijventerreinen Zwolle op.
• We werken aan een dashboard energieverbruik bedrijven en instellingen.

Grootschalige Energievoorzieningen

• We hebben een nieuwe projectleider aangesteld voor een volledige focus op het project.
• We delen uitkomst netvisie TenneT Overijssel en gevolgen voor Zwolle.
• De marktconsultatie voor Groen Gas loopt. Het haalbaarheidsonderzoek loopt waarbij we verwachten dat de resultaten hiervan begin 2026 beschikbaar zullen zijn.
• We werken aan het opstellen van het Toekomstbeeld Energiesysteem 2050.
• We werken aan het opstellen van het beleid(skader) rondom lokaal eigendom.
• We werken verder aan de ontwikkelingen rondom Groengas.

Holtenbroek / Aa-landen

• We werken een eerste warmte-eiland verder uit voor Holtenbroek en hebben zicht op de haalbaarheid van WKO bronnen.
• We werken aan de voorbereiding van de inrichting van het warmtebedrijf, waarvoor we een concept-inrichtingsplan en een directiereglement hebben opgesteld.
• Onderzoeken voor alternatieve bronnen zijn in gang gezet ten behoeve van eerste warmte-eiland.
• Stukken over de eigenaarsrol warmtebedrijf zijn in voorbereiding.
• We zijn vrijwel rond met de LOI Cogas.
• We hebben de overlap in strategie geïdentificeerd, nu op objectniveau kijken we waar aanvullende koppelkansen zijn.
• We hebben een gezamenlijk standpunt geformuleerd over hoe we in de toekomst met geothermie om zouden willen gaan als die kans benut zou kunnen worden.

Dieze

• We hebben een plan van aanpak opgesteld voor het wijkverbeterplan, als onderdeel van het programma Wijkgericht werken.
• We hebben een heldere opdracht geschreven, één gezamenlijke visie/beredeneerlijn opgeteld.
• We hebben een bijdrage geleverd aan het kader warmtebedrijf.
• Plan van aanpak op ruimtelijk-/financieel/juridisch kader is opgesteld.
• Plan van aanpak (welke gebieden en wat) vanuit WIJ-bedrijf is opgesteld en voldoet aan subsidievoorwaarden.

Zwolse energiemonitor 2025

• We hebben afgelopen jaar gewerkt naar een doorontwikkelde energiemonitor welke de raad actuele informatie geeft over de voortgang ten opzichte van gestelde doelen. Deze is in juni weer gedeeld met de raad.
• We actualiseren de cijfers, ieder half jaar.
• We hebben de Raadsbrief voorjaarsmoment 2025 en Raadsbrief najaarsmoment 2025 opgesteld.

Ambitiedocument Zwolle geeft je energie (2017)

Plan van aanpak Zwolle geeft je energie 2018 - 2022

Transitievisie Warmte (2020)

Aangescherpte Strategie Programma Energie (2020)

Ambitiepakket energietransitie 2025-2030

De activiteiten van doel 6.4.1 hebben per saldo €65.000 meer gekost dan begroot. Dat komt door een positief resultaat van €2.912.000 op de lasten en een negatief resultaat van €2.052.000 op de baten. Daarnaast is er een hogere toevoeging aan de reserve van €265.000 en een lagere onttrekking aan de reserve van €660.000. Hieronder worden de grootste afwijkingen op verschillende onderwerpen verklaard:

Ambitieprogramma
Vanaf 2025 zijn er structurele middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoering van het ambitiepakket. Daarnaast ontvangen we Rijksmiddelen uit de tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE-middelen). Het ambitieprogramma was ambitieus. In dit eerste jaar hebben we niet het volledige budget kunnen wegzetten. Het opstarten van activiteiten en het organiseren van de benodigde inzet binnen de eigen organisatie of in de markt kost meer tijd. Daarom is er €2.912.000 minder besteed dan begroot. Binnen alle programma onderdelen hebben we onderscheidingen:

• Binnen het Programmabureau is de inzet €72.000 lager.
• Voor Energiesparing Wonen is de besteding €267.000 lager door het niet gerealiseerd krijgen van een subsidie en het niet volledig wegzetten van de motie Burgerberaad.
• Bij Duurzame Werklocaties resteert een budget van €327.000 doordat voor de bedrijventerreinen Voorst en OVB geen subsidie is aangevraagd voor de Meerjaren verduurzamingsplannen. Hiervoor hadden we een budget van €300.000 gereserveerd staan.
• Bij Grootschalige Energievoorzieningen is €283.000 minder besteed omdat onder andere het budget voor de groengasfabriek van €190.000 niet is aangewend.
• Voor Netcongestie is de besteding €173.000 lager door lagere uitgaven voor Smart Energy Hubs.
• De bestedingen bij Holtenbroek/Aa-landen blijven €331.000 achter wegens onhaalbaar blijken van geothermie en lagere uitgaven voor de bronnenstrategie. In deze fase van het project is de inzet van eigen capaciteit en adviesbureaus lager dan begroot.
• Er waren voor 2025 meer incidentele middelen beschikbaar die nog niet waren weggezet binnen het ambitiepakket. Deels kwam dat doordat er nog restantbudgetten uit 2024 beschikbaar waren. Daarnaast ontvingen we eind 2024 extra onvoorziene additionele CDOKE-middelen voor 2024 en 2025. Hieruit hebben we wel de voorbereidingskosten voor het Warmtebedrijf kunnen dekken. Van het programmabudget resteert een bedrag van €1.295.000.

CDOKE-middelen
Net als bij de lasten hebben we binnen de baten een afwijking van €2.053.000. Dit komt doordat we minder CDOKE-middelen hebben aangewend door het niet volledig inzetten van het programmabudget. Voor 2025 hadden we €3.719.000 aan CDOKE-middelen beschikbaar. Hiervan hebben we €1.640.000 kunnen aanwenden. Het restant van €2.079.000 schuift door. Eind 2025 hebben we nog eens €318.000 subsidie ontvangen voor de basisfinanciering en planfinanciering zon/wind zodat in totaal €2.397.000 nog beschikbaar is voor de uitvoering in 2026 en 2027. De subsidie heeft een looptijd tot en met 2027.

Incidentele middelen
De incidentele middelen voor de motie burgerberaad en de motie ondersteuning maatschappelijke voorzieningen zijn niet volledig besteed en daarom schuiven we €150.000 en €47.000 door naar 2026. Daarnaast is de €68.000 die we hebben ontvangen vanuit de decembercirculaire gereserveerd voor 2026. De eerder gereserveerde incidentele middelen hebben we niet benut en schuiven we door naar 2026. Het gaat om €100.000 voor Netcongestie, €173.000 voor Smart Energy Hubs, €350.000 Meerjaren verduurzamingsplannen en €37.000 voor Haerst.

WUPs Holtenbroek/Aa-landen

Warmtetransitie Hbr./Aalanden

PAW Berkum

Energiearmoede BCF

Energiearmoede 100% BTW

Buurtenergieplan + Assendorp

Wijkuitvoeringsplan Dieze

Inrichting Warmtebedrijf

Lokale Aanpak Isolatie

Tennet Berkummerbr.weg AOK

1e Warmte-eiland

Lokale Isolatie Aanpak (NIP2)

Bovenstaand overzicht laat zien dat er twee kredieten binnen dit doel zijn afgesloten in 2025. Beide projecten waren al gereed eind 2024, maar moesten nog financieel worden afgesloten. Voor "WUPs Holtenbroek/Aa-landen" is de subsidie in 2025 vastgesteld op het volledig beschikte bedrag. Voor "Warmtetransitie Hbr./Aalanden zijn de laatste overlopende facturen nog betaald.