Fysiek domein

We zorgen voor een flexibel maar helder wettelijk kader en adequaat instrumentarium

Doel 6.1.3 Wettelijk kader voor de fysieke leefomgeving | Begroting 2025

De aanvulling op de omgevingsvisie heeft als ontwerp ter visie gelegen. Zie verder doel 6.1.1.

Er wordt gewerkt aan het gebiedsdekkende omgevingsplan. In 2025 zijn hierin een aantal belangrijke stappen gezet.  Dit is de basis die gevuld gaat worden met de verdere inhoud voor het gebiedsdekkende omgevingsplan enerzijds en voor het kunnen werken aan ontwikkelingen anderzijds. Dit werk loopt de komende jaren nog door.
In het afgelopen jaar zijn wij verder gegaan met leren hoe de wet in elkaar zit en daar horen ook de digitale aspecten bij. Ook dat is een doorlopend proces. Er is een belangrijke aanzet gedaan om de organisatie te laten werken conform de instrumenten van de Omgevingswet.
Er liepen in 2025 nog een aantal bestemmingsplanprocedures die bovendien nog steeds niet allemaal zijn afgerond. Deze zitten allemaal in de fase van beroep bij de Raad van State.
Een project dat is gestart om illegale situaties onder de loep te nemen, loopt eveneens door.

Afronden van bestemmingsplannen en procedure

• We hebben verweer gevoerd in beroepszaken tegen bestemmingsplannen, waarop de oude Wet- en regelgeving nog op van toepassing was. Deze beroepen zijn nog niet allemaal afgerond. Dit werk blijft dan ook doorlopen. We hebben de bestuurlijke lus toegepast na een uitspraak van de Raad van State.
• Er zijn nog ontwikkelingen vastgesteld door toepassing van de zogenaamde Tijdelijk Algemene Maatregel (hierna TAM). Tevens is voorbereidend werk verricht om het werken met TAM, dat niet meer mogelijk is vanaf 1 januari 2026, te kunnen stoppen.
• We hebben verder gewerkt aan het gebiedsdekkende omgevingsplan. In 2025 is een eerste wijziging doorgevoerd in hoofdstuk 22 (bruidsschat) van het omgevingsplan. Dit is aangevuld en gewijzigd, zodat deze regels stroken met de Zwolse praktijk en in overeenstemming zijn met de Vangnetregeling Omgevingswet. Een tweede wijziging is voorbereid en betrof de basisregelstructuur. Deze is nog niet vastgesteld, maar geeft ons in 2026 de ruimte om verder te werken aan het gebiedsdekkende omgevingsplan en aan ontwikkelingen.

Begeleiding en behandeling van aanvragen omgevingsrecht, inclusief vooroverleg en klantvragen

• Het was de bedoeling dat verbouwactiviteiten met ingang van 1 januari 2025 ook onder de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) zouden worden gebracht. Maar verbouwactiviteiten gevolgklasse 1 zijn niet ingevoerd onder de Wkb. De Wkb is alleen van kracht geworden voor nieuwbouwactiviteiten gevolgklasse 1.
• Het volume van het aantal aanvragen was in 2025 ruim 10% groter dan in 2024. Ook het aantal aanvragen omgevingsoverleg (vooroverleg) is gestegen. Dit heeft vooral te maken met de inzet aan de voorkant van het proces en de daarbij behorende dienstverlening.
• Het aantal klantvragen is ongeveer gelijk gebleven; het aantal aanvragen omgevingsoverleg (vooroverleg) is gestegen. Dit heeft vooral te maken met de inzet aan de voorkant van het proces en de daarbij behorende dienstverlening.
• Het aantal aanvragen omgevingsvergunning inclusief Wkb bouwmeldingen is licht gestegen. We kunnen meer zeggen over trends in behandeling en verlening van aanvragen omgevingsvergunning onder de Omgevingswet en de Wkb als de cijfers over 2026 bekend zijn.
• Ook in 2026 begeleiden en behandelen we aanvragen omgevingsvergunning, omgevingsoverleggen en klantvragen.
• In 2025 hebben we vooral meer ervaring opgedaan met het Omgevingswet- en Wkb-stelsel. In het VTH Omgevingsrecht jaarverslag 2025 & programma 2026 thuistaken is voortgang hieromtrent vastgesteld.

Programma Aanpak Stikstof Aanpak Stikstof (doel 6.1.3)

• Het stikstofdossier heeft ook in 2025 extra inzet gevraagd. Wij hebben geacteerd op ontwikkelingen in het stikstofdossier en de in ontwikkeling zijnde provinciale en landelijke kaders waar wij met gemeentelijke plannen, projecten en werken mee te maken hebben.
• Het ecologisch brondocument is geactualiseerd naar aanleiding van de nieuwste versie Aerius. Daarnaast is het document uitgebreid naar aanleiding van plannen met onbekende deposities.
• De stikstoftool is geactualiseerd naar aanleiding van de nieuwste versie Aerius
• Er zijn diverse voorlichtingsrondes geweest naar aanleiding van gerechtelijke uitspraken eind 2024. Dit is zowel mondeling als schriftelijk gedaan.          
• Beleidsadvies stikstof is conform de capaciteitsraming uitgevoerd.

Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG)

• De BAG is onderdeel van de landelijke basisregistraties. Gemeenten zijn bronhouders van de BAG en verantwoordelijk voor het correct opnemen van de gegevens en de kwaliteit ervan. De Basisregistratie Adressen en Gebouwen is via de Landelijke Voorziening beschikbaar voor diverse afnemers. Organisaties met een publieke taak zijn verplicht de authentieke gegevens uit de registraties te gebruiken. Zij moeten kunnen vertrouwen op de juistheid van de gegevens in de BAG.

Raadsbesluit om de basisregelstructuur te delegeren aan het college

Ontwerpomgevingsplan voor basisregelstructuur vast te stellen

Vergunningen, toezicht en Handhaving Beleidsplan Wabo thuistaken 2021-2022

Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) Omgevingsrecht jaarverslag 2023 & programma 2024

De activiteiten van doel 6.1.3 hebben per saldo €811.000 minder gekost dan begroot. Dat komt door een negatief resultaat van €247.000 op de lasten en een positief resultaat van €1.125.000 op de baten. Daarnaast is er een lagere toevoeging aan de reserve van €129.000 en een lagere onttrekking aan de reserve van €196.000. Hieronder worden de grootste afwijkingen op verschillende onderwerpen verklaard:

Leges omgevingsvergunning
De inkomsten omgevingsvergunning zijn €1.155.000 hoger dan begroot. Bij het vaststellen van de begroting 2025 zijn de baten structureel bijgesteld met €1.504.000. Op basis van nieuwe inschattingen zijn de legesinkomsten in de Berap 2025-2 met nog eens €2.100.000 bijgesteld. Desondanks zijn de werkelijke inkomsten toch nog hoger dan geraamd.
Over 2025 is de begrote kostendekkendheid van 98% gestegen tot 158%. De oorzaak hiervan is dat de legesinkomsten hoger zijn dan geraamd, terwijl de kosten niet in vergelijkbare mate als de inkomsten zijn gestegen. Uit een analyse van de inkomsten over 2025 blijkt dat 22 vergunningaanvragen met een legesinkomst van meer dan €100.000 per stuk, zorgen voor €6.2 miljoen aan inkomsten. Juist bij deze categorie vergunningen blijkt het lastig te zijn om in te schatten hoeveel er in een begrotingsjaar zullen worden verleend. Deze vergunningen zijn het sluitstuk van grote(re) ruimtelijke ontwikkelingen met complexe vraagstukken waarbij de planning van de voortgang vaak wordt aangepast.
Voor 2025 geldt nog in het bijzonder dat wij een tweetal vergunningen hebben verleend met een hoog bedrag aan leges. Dit is de afgelopen begrotingsjaren niet in die mate voorgekomen.

Grip op zorg
Voor deze activiteiten is in 2025 €67.000 niet ingezet. Dit budget schuiven we door naar 2026.

Actualisering bestemmingsplannen

Bouwwet Omgevingswet

Bovenstaand overzicht laat zien dat er geen kredieten binnen dit doel zijn afgesloten of dat er financiële afwijkingen zijn.