Fysiek domein

We ontwikkelen samen de kracht van de stad (en regio) met als leidende agenda een inspirerende, uitnodigende, strategische en integrale omgevingsvisie

Doel 6.1.1 Omgevingsvisie als leidende agenda | Begroting 2025

In 2025 was de Omgevingsvisie het leidende kader voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van Zwolle. In 2025 nam de gemeente belangrijke besluiten over de aanvulling van de Omgevingsvisie. De planhorizon is verlegd van 2030 naar 2040 met een doorkijk naar 2050. In juli 2025 stelde de gemeenteraad het 'Ruimtelijk Toekomstperspectief' vast met aanvullende ruimtelijke keuzes op het gebied van wonen, economie, mobiliteit, energie en water. Een voorbeeld van zo'n keuze is het aanwijzen van Zwolle-Zuid/zuid en Vechtrand (inclusief Vechtpoort 1) als locatie voor gebiedsontwikkeling met onder andere woningbouw.

Omgevingsvisie

• In 2025 was de Zwolse omgevingsvisie kader voor nieuwe locatie- en gebiedsontwikkelingen.

Aanvulling Omgevingsvisie/Ruimtelijk Toekomstperspectief

• In juli 2025 stelde de gemeenteraad het Ruimtelijk Toekomstperspectief (RTP) vast met aanvullende ruimtelijke keuzes ten opzichte van de Omgevingsvisie uit 2021.
• Op basis van het RTP lag in het najaar van 2025 een aangevulde ontwerp-Omgevingsvisie ter inzage. Dit leidde tot 89 zienswijzen. Deze zijn beantwoord in een zienswijzenota, waar de gemeenteraad in februari 2026 mee heeft ingestemd. Normaliter is besluitvorming over een zienswijzenota gekoppeld aan een besluit over een beleidsplan. In dit geval de Omgevingsvisie. Door het gewijzigde proces voor vaststelling van de Zwolse Omgevingsvisie vindt besluitvorming hierover pas plaats na het gereedkomen van de gebiedsvisies voor Vechtrand en Zwolle-Zuid/zuid. Reden hiervoor is het beter positioneren van participatie in de gebiedsprocessen en het maximaal benutten van de termijn voor voorkeursrecht.

Afstemming ruimtelijk beleid mede-overheden

• Diverse mede-overheden werkten in 2025 aan nieuwe ruimtelijk beleid. Dat waren omliggende gemeenten, het Rijk en de provincie. Bij de totstandkoming hiervan vond constructief overleg met deze overheden plaats. Uiteindelijk diende we een aantal zienswijzen in op formele ontwerp documenten. Dat waren: de ontwerp-Nota Ruimte van het Rijk, de ontwerp-Omgevingsvisie en -verordening van de provincie Overijssel en het ontwerp-Omgevingsprogramma Landelijk Gebied van de gemeente Dalfsen. Kader voor het gesprek en de zienswijzen was het Zwols beleid voor de fysieke leefomgeving. De Omgevingsvisie uit 2021 en het Ruimtelijk Toekomstperspectief. De ingediende ziensijzen leidde tot aanpassing van het provinciale beleid en het programma landelijk gebied van de gemeente Dalfsen. Een reactie van het Rijk met betrekking tot de nota Ruimte volgt in 2026.

Stedelijke Regie

• In 2025 is 'Stedelijke Regie' in Zwolle versterkt om integrale sturing op gebieds- en locatieontwikkelingen mogelijk te maken.
  • De ambtelijke werkwijze om te komen tot beter afgestemde bestuurlijke adviezen is verder gestroomlijnd.
  • Een nieuw 'Stedelijk Ontwikkeldashboard' geeft meer inzicht op te kunnen sturen op locatie- en gebiedsontwikkelingen.
  • De 'Strategische Investeringsagenda (SIA) is geactualiseerd en geherprioriteerd. Dat geeft scherper inzicht in de financiële ruimte en toekomstige investeringsopgaven in de fysieke leefomgeving.
  • De vanuit Stedelijke Regie aangevraagd WoMO- en WoKT-middelen zijn (deels) toegekend, waarmee extra financiële middelen beschikbaar kwamen voor de opgaven in de fysieke leefomgeving van Zwolle.
  • De sturing op locatie- en gebiedsontwikkelingen en de samenwerking met partners binnen de gemeente, de provincie en het Rijk is versterkt.
  • In 2025 startte we met de doorontwikkeling van Stedelijke Regie, passend bij de ontwikkeling van Zwolle en behoefte om grip te hebben op keuzes die we (gaan) maken.

Stadsbouwmeester
Het werkprogramma van de stadsbouwmeester bestaat uit drie pijlers: sturen op stedelijke samenhang, kwaliteitsborging en inzet op verbinding. Vanuit deze pijlers heeft de stadsbouwmeester in 2025 op tal van lopende gebieds- en beleidsontwikkelingen geadviseerd. Daarnaast heeft hij veel stadsbrede inzichten en strategieën rond de woningbouwprogrammering, wonen en zorg en ruimtelijke samenhang uitgewerkt. De stadsbouwmeester is tevens betrokken geweest bij de SIA-prioritering. In 2025 heeft hij vervolg gegeven aan een reeks masterclasses gebiedsontwikkeling voor (een deel van) het college en het MT Stadsontwikkeling. In de eerste helft van 2025 heeft onder zijn leiding de ontwerpmanifestatie ‘De Zwolse School’ plaatsgevonden, waarin een aantal binnenstedelijke locaties door middel ontwerpend onderzoek zijn verkend. In het voorjaar van 2026 wordt een uitgebreider verslag van zijn werkzaamheden van de afgelopen 2,5 jaar openbaar gemaakt.

Gebiedsontwikkeling Stadsbroek

• In de eerste helft van 2025 zijn voor Stadsbroek, op basis van een landschapsanalyse, een viertal ruimtelijke varianten uitgewerkt. Deze varianten zijn vanuit verschillende perspectieven opgesteld. Hieruit hebben we afgeleid welke gebiedswaarden als basis kunnen fungeren voor het landschappelijk raamwerk voor het landschapspark.
• Om tot een verdere uitwerking te komen richting een haalbare en realiseerbare variant, zijn een aantal keuzes te maken. Deze keuzes hangen samen met het wel of niet inpassen van een woningbouwprogramma. Het college heeft de ruimte genomen om hier zorgvuldig naar te kijken en daar ook voldoende tijd voor te nemen. Omdat er in 2025 nog geen keuzes zijn gemaakt, is de participatie over de mogelijke invulling van Stadsbroek verplaatst naar 2026.

Omgevingsvisie

Bovenstaand overzicht laat zien dat er geen groot voordelig of nadelig resultaat (groter dan € 100.000) binnen dit doel aanwezig is en er zijn geen (financiële) afwijkingen op activiteiten die op dit moment om een specifieke toelichting vragen.

Omgevingsv. nieuwe uitleg en verstedelijking

Stadsbouwmeester

Programma Stedelijk Zwolle

Regie Stedelijk Ontwikkeling

IJsselvizier

Stadsbroek

Uitvoeringsagenda Omgevingsvisie

Vervolg RTP sleutelgebieden

Omgevingsvisie, nieuwe uitleg en verstedelijking
In de Berap 2025-2 zijn middelen beschikbaar gesteld voor het voorbereiden van de gebiedsuitwerkingen Vechtrand en Zwolle-Zuid/zuid. Vanwege een gewijzigd proces heeft er in het vierde kwartaal al meer inzet plaatsgevonden en is dit budget overschreden. Hierdoor ontstaat een overschrijding van het totale krediet voor het programma omgevingsvisie. De overschrijding is ten laste van het reguliere budget gebracht. Voor 2026 zijn voor de gebiedsuitwerkingen budgetten beschikbaar.

IJsselvizier
Er was al sprake van een kleine financiële overschrijding op de kosten tot en met 2024. Deze zijn in 2024 afgedekt in de jaarrekening. In 2025 heeft er geen besteding plaatsgevonden. Er is besloten om nog geen vervolg te geven aan de ontwikkeling. In 2026 zal het project administratief worden afgesloten.